લોલીપોપ મેન સિન્ડ્રોમ

બ્રિટનમાં શાળાની બહાર હાથમાં મોટો ગોળ ‘સ્ટોપ’ બોર્ડ લઈને ઊભેલા માણસને લોલીપોપ મેન કહે છે. એનું કામ ટ્રાફિક રોકીને બાળકોને રસ્તો ઓળંગાવવાનું છે. તે વાહન બનાવતો નથી, રસ્તો બનાવતો નથી, અને ટ્રાફિકના નિયમો પણ ઘડતો નથી. એ ફક્ત લાકડી ઊંચી કરે છે અને ભીડ અટકે છે. વિચાર તરીકે આ મોડેલ એવા માણસોનું પ્રતીક છે, જેમની પાસે વ્યવસ્થા બદલવાની કોઈ અસલ તાકાત નથી, પણ પ્રવાહને થોડીક ક્ષણો માટે રોકીને પોતાના અસ્તિત્વનો વહેમ ઊભો કરવાનો અધિકાર ચોક્કસ છે.

આધુનિક સંગઠનો અને જાહેર જીવનમાં આવા લોલીપોપ માણસોનો રાફડો ફાટ્યો છે. તેઓ પરિણામ પેદા કરતા નથી. તેઓ માત્ર ગતિમાં અવરોધ ઊભો કરે છે. બ્રિટિશ સ્કૂલ ક્રોસિંગથી શરૂ થયેલો આ શબ્દ હવે એવા વચેટીયાઓ માટે વપરાય છે, જેઓ કોઈ સર્જનાત્મક યોગદાન આપ્યા વગર ફક્ત પરવાનગી આપવાનું નાટક કરે છે. જ્યાં સુધી તેઓ હાથમાં પકડેલું પાટિયું હલાવે નહીં, ત્યાં સુધી બીજા કોઈ આગળ વધી શકે નહીં. ખરી સત્તા વિનાનો આ કાગળનો વાઘ છે.

આ રોગ આપણી ટીવી ન્યૂઝ ચેનલો અને સોશિયલ મીડિયા પર સૌથી વરવો દેખાય છે. પ્રાઈમ ટાઈમ એન્કર સાંજે ૯ વાગ્યે લોલીપોપ મેન બનીને બેસી જાય છે. દેશની અર્થવ્યવસ્થા, વિદેશ નીતિ કે સામાજિક ગૂંચવણો વિશે એની પોતાની કોઈ મૌલિક સમજ હોતી નથી. એણે ક્યારેય કોઈ નીતિ ઘડી નથી. એ ફક્ત સ્ક્રીન પર ચીસો પાડીને ડિબેટનો ટ્રાફિક રોકે છે. કોણે બોલવું અને કોણે ચૂપ રહેવું તેનો નિર્ણય એ પોતાની લાકડી હલાવીને કરે છે. પ્રેક્ષકોને લાગે છે કે આ માણસ બહુ શક્તિશાળી છે, પણ વાસ્તવમાં તે માત્ર અવાજનો અકસ્માત રોકવાનો ડોળ કરતો એક ટ્રાફિક હવાલદાર છે.

વૉટ્સએપ ગ્રૂપના એડમિનથી લઈને ઓફિસના પ્રોજેક્ટ કોઓર્ડિનેટર સુધી આ વૃત્તિ ફેલાયેલી છે. જે માણસ કંઈ નવું બનાવી શકતો નથી, તે બીજાના કામની વચ્ચે ઊભા રહેવાનું પસંદ કરે છે. રોકાણ, સંશોધન કે ઉત્પાદન બીજા કરે છે, પણ વચ્ચે પોતાનો ગોળ સિક્કો મારીને પસાર થવાનો રસ્તો આ લોકો જ આપે છે. જો તમે તમારી આસપાસ નજર કરશો, તો ખબર પડશે કે અડધી સિસ્ટમ માત્ર ટ્રાફિક રોકનારાઓના પગાર ચૂકવવામાં ખર્ચાઈ જાય છે.

જે માણસ જાતે દોડી શકતો નથી, તે આખી દુનિયાની ઝડપ રોકીને પોતાની મોટાઈ સાબિત કરે છે.