હમ્સ એપ્રોચ
કોઈ વસ્તુમાં નવું ઉમેરવું સહેલું છે. અસલ કળા કશુંક બાદ કરવામાં છે. આ વિચાર વ્યવસાય અને જીવનશૈલીના વર્તુળોમાં જાણીતા શેફ ડેનિયલ હમના નામ પરથી 'હમ્સ એપ્રોચ' તરીકે ઓળખાય છે. એમણે પોતાની ઉત્કૃષ્ટ વાનગીઓમાંથી વધારાના મસાલા અને દેખાડા દૂર કરીને માત્ર મૂળ સ્વાદને જ કેન્દ્રમાં રાખ્યો. આ માત્ર રસોડાની વાત નથી. આ અભિગમ કહે છે કે ઉત્કૃષ્ટતા ત્યારે નથી મળતી જ્યારે ઉમેરવા માટે કશું બાકી ન રહે, પણ ત્યારે મળે છે જ્યારે બાદ કરવા જેવું કશું ન બચે.
આ કોઈ પરંપરાગત મનોવૈજ્ઞાનિક થિયરી નથી, પણ સર્જનાત્મક કામનો કડક નિયમ છે. માણસ જ્યારે અસુરક્ષિત અનુભવે છે ત્યારે તે વધુ સાધનો, વધુ નિયમો અને વધુ ઘોંઘાટ ભેગો કરે છે. આપણે માનીએ છીએ કે જેટલું મોટું આયોજન, એટલી મોટી સફળતા. આ ભ્રમ છે. વધારાનો કચરો હટાવવાની હિંમત બહુ ઓછા લોકોમાં હોય છે. જે મૂળભૂત છે, તેને જ ચમકવા દેવું એ જ આ પદ્ધતિનો મુખ્ય આત્મા છે.
આપણે ત્યાં નવરાત્રિ કે ગણેશોત્સવના આયોજન જુઓ. સોસાયટીનું ઉત્સવ મંડળ દર વર્ષે બજેટ વધારે છે. હજાર વોટના સ્પીકરો, પ્લાસ્ટિકના ભપકાદાર ફુગ્ગા, લેસર લાઈટો અને સેલ્ફી પોઇન્ટ. પરિણામે માહોલમાંથી ભક્તિ કે ગરબાનો મૂળ લય ગાયબ થઈ જાય છે. લોકો કાન ફાડી નાખતા ઘોંઘાટમાં માથાના દુખાવા સાથે ઘેર પાછા ફરે છે. જો આ સમિતિ હમ્સ એપ્રોચ વાપરે, તો પહેલા આ બધી બિનજરૂરી ધાંધલ હટાવી દે. માત્ર શુદ્ધ સૂર, બે તબલા અને ભાવપૂર્ણ વાતાવરણ બાકી રહે. ઉત્સવ આપોઆપ જીવંત બની જાય.
જિંદગીમાં સાદગી પસંદ કરવી એ ગરીબી નથી, પરિપક્વતા છે. ધંધો હોય, સંબંધ હોય કે પૂજા, જ્યાં સુધી તમે વધારાનો કચરો કાઢશો નહીં, ત્યાં સુધી અસલ મૂલ્ય દેખાશે નહીં.
ચિત્ર ત્યારે પૂરું નથી થતું જ્યારે રંગો ભરાઈ જાય, પણ ત્યારે સાચું બને છે જ્યારે વધારાના લીટા ભૂંસાઈ જાય.