૩-૩-૩ પદ્ધતિ

દિવસના ચોવીસ કલાકમાંથી કામ માટે આઠ કલાક મળે છે, પણ સાંજ પડે ત્યારે હાથમાં કશું નક્કર દેખાતું નથી. આ આધુનિક માણસનો રોજિંદો રોગ છે. '૩-૩-૩ પદ્ધતિ' આ અરાજકતા સામે એક સીધી અને ક્રૂર વાસ્તવિકતા મૂકે છે. દિવસનું આયોજન ત્રણ ભાગમાં વહેંચો: પહેલાં ૩ કલાક સૌથી મહત્વના એક જ પ્રોજેક્ટ પર સઘન કામ, પછી ૩ નાના પણ તાત્કાલિક કાર્યોનો નિકાલ, અને છેલ્લે જીવન તથા ઘરબાર વ્યવસ્થિત રાખવા માટેની ૩ સામાન્ય દિનચર્યાઓ. કામના અનંત લિસ્ટ સામે આ એક સ્પષ્ટ લક્ષ્મણરેખા છે.

આ વિચાર જાણીતા લેખક ઓલિવર બર્કમેને પોતાની દિનચર્યામાંથી રજૂ કર્યો અને પછી બિઝનેસ લેખક સાહિલ બ્લૂમે તેને વ્યાપક બનાવ્યો. સામાન્ય ટાઈમ-મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સ માને છે કે માણસ રોબોટ છે, જે સતત આઠ કલાક એકાગ્ર રહી શકે. બર્કમેન કહે છે કે માણસનું મગજ એક દિવસમાં માંડ ત્રણથી ચાર કલાક જ ઊંડું અને ગંભીર કામ કરી શકે છે. બાકીનો સમય જોરજબરદસ્તી કરવાથી માત્ર થાક અને નકલી વ્યસ્તતા પેદા થાય છે.

આ ફોર્મ્યુલાનું મહત્વ આત્મછળ અટકાવવામાં છે. મોટાભાગના લોકો ઈમેલના જવાબ આપવામાં કે કાગળો આમતેમ કરવામાં સવારના સૌથી તાજા કલાકો વેડફી નાખે છે. સાંજ પડે ત્યારે અસલી કામ બાકી રહી જાય છે. ૩-૩-૩ નિયમ અનુસાર, દિવસના પ્રથમ ૩ કલાક કોઈ ડિસ્ટ્રેક્શન વિના સૌથી અઘરા વિષયને અર્પણ કરવા પડે છે. ત્યાર પછી જ મીટિંગો કે ફોન કોલ્સ જેવાં ૩ અર્જન્ટ કામો લેવાય છે, અને અંતે બિલ ભરવા કે ટેબલ સાફ કરવા જેવા ૩ મેન્ટેનન્સ કામો પતાવાય છે.

આપણા સંયુક્ત કુટુંબમાં જીવતા કોઈ યુવાન પ્રોફેશનલ કે દુકાનદારને જુઓ. સુરતના મોટા સંયુક્ત પરિવારમાં રહેતો મનોજ સવારે દુકાને જાય ત્યારે કાકા, બાપોઈ અને ભાઈઓના ફોન વચ્ચે અટવાઈ જાય છે. આખો દિવસ ઘાંચીના બળદની જેમ દોડાદોડ કરે, પણ દુકાનના એકાઉન્ટનું ઓડિટ કે નવો માલ લાવવાનું મૂળભૂત કામ મહિનાઓ સુધી લટકતું રહે. જો મનોજ સવારે દુકાન ખૂલતાં જ કોઈને મળ્યા વિના ૩ કલાક માત્ર નાણાકીય આયોજન પર બેસી જાય, બપોરે ૩ મહત્વના ગ્રાહકોને મળે અને સાંજે સંયુક્ત ઘરના ૩ નાનામોટા પ્રશ્નો ઉકેલે, તો એનો સંસાર અને વેપાર બંને પાટા પર રહે.

જે માણસ દરેક કામ આજે જ પતાવવા દોડે છે, એ ક્યારેય કશું પૂરું નથી કરતો. પ્રાથમિકતા એટલે શું કરવું તે નહીં, પણ બાકીનું બધું ક્યારે બાજુ પર મૂકવું તે નક્કી કરવું.