માણસનું મગજ અને કબાટની વાત
માણસનું મગજ અને કબાટની વાત
- પરાગ રતનપરા
એક દિવસની વાત છે, મારા દાદીમાં તેમના જૂના કબાટને સાફ કરતા હતા. મેં પૂછ્યું, "દાદી, આ બધું ફેંકી દો ને!" ત્યારે તેમણે મને એક જ્ઞાનની વાત કહી જે આજે પણ મારા મગજના 'કબાટ'માં સચવાયેલી છે.
"બેટા, આ કબાટ જેવું જ તારું મગજ છે. જેમ હું આ કબાટમાં જરૂરી વસ્તુઓ જ રાખું છું, તેમ તારે પણ તારા મગજમાં માત્ર ઉપયોગી જ્ઞાન જ ભરવું જોઈએ."
મેં વિચાર્યું, જો મારું મગજ ખરેખર કબાટ હોત તો? અરે બાપ રે! તો તો મારા મગજમાં WhatsApp ફોરવર્ડ્સનો તો આખો વિભાગ જ ભરાઈ જાત! એક ખૂણામાં ક્રિકેટના સ્કોર્સનો ઢગલો હોત, અને બીજા ખૂણામાં ફિલ્મી ગપસપનો! અને હા, સૌથી ઉપર તો Instagram રીલ્સનું રેક!
પણ દાદીમાંની વાત સાચી હતી. આજકાલ તો માહિતીનો એવો ધમધમાટ છે કે મગજરૂપી કબાટમાં જરૂરી-બિનજરૂરી બધું જ ભરાતું જાય છે. જેમ કે:
- પાડોશીના કૂતરાનું નામ
- બસમાં સાંભળેલી અજાણી વ્યક્તિની ફોન વાતચીત
- રાતે ઊંઘમાં આવેલા રેન્ડમ વિચારો
- અને હા, પેલી મમ્મીએ સવારે કહેલી ખાસ વાત... જે યાદ નથી આવતી!
એક વખત મેં મારા મિત્રને પૂછ્યું, "તારા મગજમાં શું શું ભર્યું છે?"
એણે કહ્યું, "યાર, મારું મગજ તો હાર્ડ ડ્રાઈવ જેવું છે, પણ વાઈરસ થોડો વધારે છે!"
હવે સમજાયું કે શા માટે આપણા શિક્ષકો કહેતા કે "થોડું ભણો પણ સારું ભણો." કારણ કે મગજરૂપી કબાટમાં દરેક ચીજ માટે જગ્યા નથી. અને છતાં આપણે રોજ નવી-નવી બિનજરૂરી માહિતી ભરતા જઈએ છીએ, જાણે કબાટમાં કપડાં ठांसो ठांस ભરતા હોય તેમ!
તો મિત્રો, આજથી નક્કી કરો કે તમારા મગજરૂપી કબાટમાં શું રાખવું છે? કારણ કે જ્યારે પરીક્ષા આવશે ત્યારે કહેવાનું નથી કે "સર, જવાબ તો આવડે છે પણ કબાટમાં ક્યાંક ખોવાઈ ગયો છે!"
છેલ્લે, એક જ વાત. તમારા મગજને સ્વચ્છ અને વ્યવસ્થિત રાખો, જેથી જ્યારે જરૂર પડે ત્યારે જ્ઞાનરૂપી કપડાં સહેલાઈથી મળી જાય. અને હા, વચ્ચે વચ્ચે થોડી જગ્યા ખાલી પણ રાખજો - નવા વિચારો માટે!
(હસતા રહો, સ્વસ્થ રહો, અને હા... મગજરૂપી કબાટને પણ સ્વચ્છ રાખો!)