જીવનનું નાટક

કોઈ હસી ગયો અને કોઈ રડી ગયો,
કોઈ પડી ગયો અને કોઈ ચડી ગયો,
કોઈ રંગમંચ પર રાજા થઈ બેઠો,
કોઈ ભિખારીનો વેશ ધરી રહ્યો.

કોઈએ પ્રેમનું ગીત ગાયું મીઠું,
કોઈનું હૈયું વિરહમાં બળી ગયું,
કોઈએ દોસ્તીનો હાથ લંબાવ્યો,
કોઈએ ખંજર પીઠમાં ભોંકી દીધું.

કોઈ સપનાંમાં મહેલો ચણતો રહ્યો,
કોઈ ઝૂંપડીમાંય સુખી થઈ સૂતો રહ્યો,
કોઈએ દુનિયા જીતવાની જીદ કરી,
કોઈ પોતાનામાં જ ખોવાયેલો રહ્યો.

આવ્યા ત્યારે ખાલી હાથે આવ્યા હતા,
જાશું ત્યારે ખાલી હાથે જાશું બધા,
વચ્ચેનો આ ખેલ—તમાશો—સ્વપ્ન હતું,
ન કોઈ પોતાનું, ન કોઈ પરાયું હતું.

થૈ આંખ બંધ, ઓઢ્યું કફન, એટલે થયું,
જે કંઈ હતું તે સઘળું ધુમાડો થયું,
નાટક હતું મઝાનું, ને પડદો પડી ગયો,
તાળીઓના ગડગડાટમાં સન્નાટો થઈ ગયો.

જે આવ્યા તે ગયા, જે ગયા તે ભૂલાઈ ગયા,
નવા પાત્રો આવશે, નવા ખેલ મંડાશે,
આ રંગભૂમિ અનંત છે, અટકશે નહીં,
બસ, આપણો વારો પૂરો થઈ ગયો.

— **પરાગ**

---

*આ કાવ્યમાં જીવનને એક રંગમંચ સાથે સરખાવ્યું છે—જ્યાં દરેક માણસ પોતાનો ભાગ ભજવે છે, હસે છે, રડે છે, ઊઠે છે, પડે છે—અને અંતે, જ્યારે પડદો પડે છે, ત્યારે બધું શાંત થઈ જાય છે. આ ક્ષણભંગુરતાનો સ્વીકાર છે, વૈરાગ્ય નહીં—જીવનના નાટકને માણવાની વાત છે.*