છૂટા શેર ૭૨૬૬–૭૩૦૦

૭૨૬૬.
જે ઝરૂખે રોજ ઊભી મા નિહાળે રાહ, ત્યાં
આજ એની એ છબી પર હાર કરમાતો રહે.
૭૨૬૭.
ગામથી આવ્યો હતો હું પોટલું લઈ હાથમાં,
પોટલું તો છે સલામત, ગામ ક્યાં છે? ક્યાં ગયું?
૭૨૬૮.
આયનો પૂછ્યા કરે છે: ‘કોણ છે તું? બોલ તો!’
રોજ નોખું હું કહું, ને રોજ ખોટું હું પડું.
૭૨૬૯.
ભીંત પર ઘડિયાળ ટાંગી, મેં સમયને બાંધિયો,
ને સમય બોલ્યો હસીને: ‘ભીંત પણ જૂની થશે.’
૭૨૭૦.
પૂર આવ્યું, ને વિમાનેથી નિહાળ્યું એમણે,
છાપમાં ફોટો સરસ, ને ગામ ડૂબ્યું ચૂપચાપ.
૭૨૭૧.
ફોનમાં તો ઑનલાઇન રાત-દિન છે સૌ, છતાં
ઘર મહીં જઈને જુઓ, તો કોઈ પણ હાજર નથી.
૭૨૭૨.
દીકરી તો સાસરે, ને ઘર થયું સૂનું હવે,
ઝાંઝરીનો સાદ તોયે ભીંતમાં ગુંજ્યા કરે.
૭૨૭૩.
બાપના જોડા પહેરી ચાલતાં લાગ્યું મને:
કેટલાં એનાં હતાં તળિયાં ઘસાયેલાં, ભલા!
૭૨૭૪.
વાંસળી વેચી નથી, કાના, કદી તેં હાટમાં,
એટલે તો સૂર એના આજ પણ અણમોલ છે.
૭૨૭૫.
દોસ્ત, તારી ચા પડી છે ટેબલે ઠંડી હજી,
તું ગયો, ને સાંજ પણ તારી જ સાથે નીકળી.
૭૨૭૬.
ભૂખની ભાષા બધે સરખી જ છે, સમજી શકો,
પેટ ખાલી હોય ત્યાં અનુવાદની ક્યાં છે જરૂર?
૭૨૭૭.
વાદળો આવ્યાં નહીં, તો શું થયું? આ ખેડુની
રાતભર એની જ આંખે ખેતરે વરસાદ છે.
૭૨૭૮.
લાકડી ટેકો બની, ને દીકરો પરદેશમાં,
ઝાડ ઘરડું થઈ ગયું, ને છાંયડો ઊડી ગયો.
૭૨૭૯.
શબ્દ મારા કંઠમાં અટકી ગયા, પણ આંખથી
વાત આખી નીતરી, ને એ બધું સમજી ગયાં.
૭૨૮૦.
ભીડમાં ચાલું છતાં હું એકલો ચાલ્યા કરું,
ભીડનો તો છાંયડો પણ કોઈનો સાથી નથી.
૭૨૮૧.
લગ્નમાં સૌ ‘વાહ’ બોલ્યા, લાખ વેર્યા’તા, હવે
એ જ કરજે લાડકી વેચે ઘરેણાં, શું કહું?
૭૨૮૨.
ફાઇલો મારી ફરે છે ટેબલેથી ટેબલે,
હું ય ફાઇલ જેમ જૂનો થઈ ગયો છું ઑફિસે.
૭૨૮૩.
રાત આખી જાગતી’તી મા, તને તાવે હતો,
આજ મા તાવે બળે, ને ફોન પર તું વ્યસ્ત છે.
૭૨૮૪.
ગામ છોડ્યું, વેશ છોડ્યો, ઘર બદલ્યું છે ભલે,
ગામની બોલી હજી પણ જીભ પર બેઠી રહી.
૭૨૮૫.
મંચ પરથી ભાષણે, બસ, એ ગરીબી ટાળતા,
ને ગરીબો ઝૂંપડીમાંથી ય તાળી પાડતા.
૭૨૮૬.
આયનાએ આજ ધોળા વાળ ગણવા માંડિયા,
ને હૃદય સોળે વરસની ભીંત પર બેઠું હજી.
૭૨૮૭.
ઝેરનો પ્યાલો ધરી ગિરધર સમો, મીરાં કહે:
‘શ્યામ જો સાથે હશે, તો ઝેર પણ મીઠું થશે.’
૭૨૮૮.
જાતરા કીધી ઘણી, તું ક્યાંય ના દેખાય, પણ
આંખ મીંચી ત્યાં જ તું આ શ્વાસના દરબારમાં.
૭૨૮૯.
ખેતરે પાક્યું ન કૈં, ને બૅન્કની નોટિસ પછી
એક ડાળે એ લટક્યો, ને પછી રાહત મળી.
૭૨૯૦.
તું નથી તો આજ ઝાંખો ચાંદ પણ ઊગ્યો, જુઓ,
ચાંદ ને તું, બેઉ વચ્ચે ખાનગી નાતો હશે.
૭૨૯૧.
ડૉલરોની નાવ લઈને દૂરના દેશે ગયા,
પણ કિનારો ગામનો તો આંખમાં ઊભો હજી.
૭૨૯૨.
સાંજ ટાણે ઓટલે બેઠી રહે છે મા સદા,
રાહ જોતી, ગાંઠ વાળી સાડલાના છેડલે.
૭૨૯૩.
કેટલા વરસો પછી એ ગામમાં પાછો ગયો,
ગામ તો ઊભું હતું, બસ ઓળખીતા ક્યાં હવે?
૭૨૯૪.
સાત ટેબલ, સાત બારી, સાત ચા-પાણી, પછી
‘કાલ આવો’, એ જ ઉત્તર આજ પણ મળતો મને.
૭૨૯૫.
દ્વારિકામાં રાજ કીધું, શંખ ફૂંક્યા, યુદ્ધ પણ,
રાતભર એ વાંસળીમાં રાધિકા બસ સાંભરે.
૭૨૯૬.
ઓરડામાં એક ખુરશી સાવ ખાલી છે, અને
ચા બને છે રોજ એના નામની પ્યાલી, હજી.
૭૨૯૭.
છત નથી, શિક્ષક નથી, ને બાંકડા તૂટેલ છે,
ભીંત પર ઉદ્ઘાટનોનું નામ ઝળહળતું, જુઓ.
૭૨૯૮.
દર્દ મારું, શબ્દ મારા, ને ગઝલ મારી, છતાં
મંચ પર તો ગાયકે સઘળી ઉઠાવી દાદ, લ્યો!
૭૨૯૯.
ધૂળમાંથી મ્હેક ઊઠી, ઝાપટું આવ્યું જરી,
ખેડુએ આકાશ સામે હાથ જોડ્યા ભીંજતાં.
૭૩૦૦.
રાખ થાશે આ શરીરે, ગંગ જળમાં જાય પણ,
ગીત મારાં ગામના ઓટે પછી ગાતાં હશે.
– પરાગ રતનપરા