છૂટા શેર ૫૩૪૪–૫૩૯૩

૫૩૪૪.
તમારી યાદનો દીવો હજી પણ ઓરડે બળતો,
પવનની થાપટે ઝૂકે, છતાં એ ના કદી ઠરતો.

૫૩૪૫.
ગયાં વર્ષો, અને એ ગામ, ઘર, આંગણ ગયાં સઘળાં,
નથી એ, તોય હાલરડું સુણું છું રોજ નીંદરમાં.

૫૩૪૬.
હતા જે હાથ જોડીને, ગયા એ હાથ ખંખેરી,
પ્રજાનો હાથ ખાલી ને, ભરેલી બેગ સ્વિસ ખાતે.

૫૩૪૭.
ધરાની મ્હેક આવી, ત્યાં ઉઘાડે પગ બધા દોડ્યા,
ભલે દાદા હતા, પણ એ ય થઈ ગ્યા બાળ વરસાદે.

૫૩૪૮.
પરાગે ફૂલ છોડીને, પકડ્યો હાથ પવનોનો,
હવે આખું જગત ઘર છે, હવે ક્યાં કોઈ ઉંબર છે?

૫૩૪૯.
અમે ભેગા જમીએ ને, બધાના હાથમાં ફોનો,
ઠરી ગઈ દાળ થાળીમાં, અને ઠરતા ગયા ઘરના.

૫૩૫૦.
તને જોયા પછી આ આંખને બીજું ગમે ક્યાંથી?
ગુલાબો પણ હવે ફિક્કાં, હવે ફિક્કી બધી મોસમ.

૫૩૫૧.
હતો જ્યાં ગામનો ચોરો, હવે ત્યાં મૉલ ઊભો છે,
હતી જ્યાં ગોઠડી રાતે, હવે ત્યાં ભીડ મૂંગી છે.

૫૩૫૨.
ન મંદિરમાં, ન મસ્જિદમાં, ન કાશી કે ન કાબામાં,
તને દીઠો ગરીબોની નજરમાં, ભૂખના ખૂણે.

૫૩૫૩.
હતી જે દોડ મેદાને, હવે બસ લાકડી ટેકે,
સમય આગળ ગયો દોડી, અમે પાછળ હજી ઊભા.

૫૩૫૪.
પરાગે એટલું માગ્યું, હવા જ્યાં લઈ જશે, જાઉં,
ન બંધાઉં કશે, કો' ફૂલ, કો' ડાળી, ન કો' ક્યારો.

૫૩૫૫.
સવારે સાત વાગ્યાથી, કતારે હું હજી ઊભો,
બપોરે બંધ થઈ બારી, કહે: ‘આવો હવે કાલે.’

૫૩૫૬.
નથી છત્રી, નથી ઓટો, ભલે વરસાદ વરસે છે,
તમારી સાથ ચાલું તો, પલળવું પણ મજાનું છે.

૫૩૫૭.
ઘણી વાતો હતી મનમાં, અને શબ્દો હતા ઓછા,
તમે સામે હતાં ત્યારે, ગળે અટકી ગયા સઘળા.

૫૩૫૮.
વળાવી દીકરી ત્યારે, બધાની સાથ હસતો'તો,
પછી એની પથારી પર ઢળી, રોયો સવારો લગ.

૫૩૫૯.
અહીં બારી ઉઘાડું તો, મળે છે ભીંત સામે ભીંત,
હતું ગામે, ઉઘાડું ત્યાં, પ્રવેશે આભ આખું ત્યાં.

૫૩૬૦.
ભ્રમર આવ્યો, હવા આવી, બધાં લઈ ગ્યાં સુવાસો સૌ,
પરાગે ફૂલને પૂછ્યું: ‘થયું ખાલી?’ કહે: ‘ના, ના!’

૫૩૬૧.
નિશાળે જે હતો સાથી, હવે એ તો ગયો આઘો,
છતાં કંપાસ-પેટીમાં હજી એની રબર સૂતી.

૫૩૬૨.
નદી ખોવાઈ ગઈ ત્યારે, બજારે જળ ભરી બોટલ,
તરસનો પણ હવે સોદો, ગરીબોને મળે ક્યાંથી?

૫૩૬૩.
યશોદા શોધતી સાંજે, ગયો ક્યાં લાલ નટખટ આ?
જુએ તો રાધિકાની આંખમાં બેઠો હતો હસતો.

૫૩૬૪.
પિતાની લાકડી ખૂણે, હજી ઊભી રહી ટેકે,
હવે એને ય ટેકાની જરૂરત છે, મને લાગે.

૫૩૬૫.
બળીને રાખ થાવાની ખબર'તી તોય એ આવ્યો,
હિસાબો પ્રેમમાં ક્યાં? એ પતંગો જાણતો સાચું.

૫૩૬૬.
કરજના બોજ પર બાંધ્યો હતો જે ભવ્ય એ મંડપ,
ઉખાડ્યો સાંજના, પણ બાપ વેંઢારે હજી વર્ષો.

૫૩૬૭.
પરાગે બંધ મુઠ્ઠીમાં ઘણું રાખ્યું હતું તોયે,
ઉઘાડી ત્યાં હવાએ સૌ ઉડાડ્યું, ને બધે મ્હેક્યું.

૫૩૬૮.
શિયાળે તાપણે બેઠા, હતા સૌ ગામના વડલા,
કથાઓ, હાસ્ય, ગપસપ ને ધુમાડો આભમાં ભળતાં.

૫૩૬૯.
કચેરીએ ગયો ત્યારે, કહે સાહેબ: ‘ચા-પાણી?’
અમે તો ચા ધરી પ્યાલે, હજી ફાઇલ પડી ખૂણે.

૫૩૭૦.
નથી નીંદર, નથી સપનાં, ફકત તારા ગણું છું હું,
ગણું સો વાર, તોયે એક ઓછો, એ ગયો'તો તું.

૫૩૭૧.
અહીં ડૉલર ઘણા છે, પણ નથી એકાદ પણ ખભ્ભો,
ગલીમાં ગામ જેવું તો ભસે ના શ્વાન પણ મુજ પર.

૫૩૭૨.
કલમ જ્યાં હાથમાં લીધી, ઉદાસી દૂર ભાગી ગઈ,
ગઝલ એવી દવા, જે ના મળે કો' પણ દવાખાને.

૫૩૭૩.
પરાગે ભીડમાં જોયું, બધાં મ્હોરાં હતાં ખાલી,
હતો બસ એક ભૂખ્યો બાળ, એના હાસ્યમાં સાચ્ચું.

૫૩૭૪.
અષાઢી મેઘ ગાજે ને, ધબકતું હોય છે હૈયું,
તમારા નામ જેવી વીજ ઝબકે આભમાં આખા.

૫૩૭૫.
હતી ગિલ્લી, હતો દંડો, હતી ધૂળે ભરી ચડ્ડી,
હવે જીન્સો ઘણાં મોંઘાં, નથી એ ધૂળનો ડાઘો.

૫૩૭૬.
હજારો દોસ્ત છે મારા, ગણું છું રોજ ‘લાઇક’ હું,
થયો માંદો, ખબર લેવા, હતો આવ્યો પડોશી એક.

૫૩૭૭.
ભલે ખરતાં રહે પર્ણો, ભલે સૂકાય આ ડાળી,
પરાગે મ્હેકને રાખી ભમરના ગીતમાં છાની.

૫૩૭૮.
નથી મા, તોય ડબ્બામાં હજી જીરું, હળદ, મરચું,
હવે સૌ સ્વાદ છે ફીકા, હતી મા, એ હતી ચપટી.

૫૩૭૯.
હતી ડિગ્રી ઘણી પાસે, નહોતી નોકરી એકે,
હવે ભજિયાં તળું છું ને, લપેટું છું સનદમાં હું.

૫૩૮૦.
હતા દાદા, હતાં દાદી, હતો ઝૂલો, હતી વાતો,
હવે ઘરડાઘરે બેઠાં, અને ઝૂલો નિરાધારે.

૫૩૮૧.
તમે રૂઠ્યાં, અમે મૂંગા, વચાળે ચાંદ એકલડો,
મનાવે કોણ કોને? રાત આખી એ જ સમજાવે.

૫૩૮૨.
કપાયું ઝાડ આંગણનું, ગયાં પંખી બધાં ઊડી,
હવે તડકો ઘણો આવે, નથી ટહુકો હવે એકે.

૫૩૮૩.
પરાગે જિંદગી આખી ગઝલમાં ગૂંથવા ચાહી,
થયા બે શેર સાચા, શેષ સઘળો શબ્દનો મેકઅપ.

૫૩૮૪.
ચિતા ઠંડી પડી, ને સૌ સગાં ચાલ્યાં ગયાં ઘરમાં,
હવે ત્યાં રાખ ને હું, ને ઉપર આકાશના તારા.

૫૩૮૫.
અધૂરો પત્ર ખાનામાં, ન સરનામું, ન મારું નામ,
હતું બસ ‘તું’ અને આગળ ઘણી ખાલી જગા છોડી.

૫૩૮૬.
નવા રસ્તા હતા કાગળ ઉપર, ખાડે અમે ચાલ્યા,
રિબન કાપી ત્રણે વેળા, છતાં રસ્તો ન દેખાયો.

૫૩૮૭.
સમંદર પણ તરસ્યો છે, નદીઓ ખોળતો રે'તો,
ઘણું પાસે છતાં ખારું, અને ઝંખે ઝરણ મીઠું.

૫૩૮૮.
પરાગે પાંદડી પરથી, હવાને નામ કાગળ એ,
ભ્રમર લઈ જા, બધે ફરજે, મળે જ્યાં ફૂલ એ મારું.

૫૩૮૯.
ગરીબોની પથારીમાં ભરાતું જળ સવારો લગ,
અને છાપે છપાયા છે ‘સુહાની સાંજ’ના ફોટા.

૫૩૯૦.
તમે ચશ્માં જ ભૂલો છો, અને હું ભૂલતો ચાવી,
છતાં ભૂલ્યાં નથી એકે ઘડી પણ એકબીજાને.

૫૩૯૧.
અમાસે પણ ઝબૂકે છે ગગનમાં એકલો તારો,
નિરાશાની ઘડીમાં પણ, બચે છે આશ થોડી તો.

૫૩૯૨.
હતાં લગ્ને ફટાણાં ને હતો ઢોલી, હવે ડીજે,
નચે સૌ એટલું કે ગોર ભૂલી જાય છે મંત્રો.

૫૩૯૩.
ભલે ભૂંસાય મારું નામ, ને ભૂંસાય સૌ પગલાં,
પરાગે એક ઝીણી મ્હેક છોડી છે ગઝલમાં, બસ.

– પરાગ રતનપરા