← મુખપૃષ્ઠ · કાવ્યસંગ્રહ

છૂટા શેર ૫૦૬૬–૫૧૩૫

ઑક્ટોબર ૨૦૨૬કવિતા

૫૦૬૬.
ઓસરીમાં ખાટલો ખાલી રહે છે આજ પણ,
બાપુની ઉધરસ હજી ભીંતો મહીં પડઘાય છે.

૫૦૬૭.
ફ્લૅટની બારી ઉઘાડું તો ય ના દેખાય કંઈ,
ગામનું આકાશ આખું સાથ લઈ ગઈ બા હવે.

૫૦૬૮.
ડાળ પર પંખી ન બેસે આજ મારા નગરમાં,
ઝાડ ક્યાં છે? છે બધે બસ વીજળીના થાંભલા.

૫૦૬૯.
દેશ છોડો, વેશ બદલો, નામ પણ બદલી જુઓ,
જાતને લઈ જાવ ત્યાં, તો દુઃખ પણ સાથે જશે.

૫૦૭૦.
રોટલો મા પીરસે, ને ભૂખ આખી ઓગળે,
હોટલે થાળી ભરી, પણ પેટ તોયે ના ભરે.

૫૦૭૧.
કોઈ પૂછે ‘કેમ છો?’ તો હું કહું છું ‘બસ, મજા’,
ભીતરે રોતું રહે છે એક બાળક, શું કરું?

૫૦૭૨.
બાળપણમાં આંગળી પકડી ચલાવ્યો જેમણે,
એ જ બાપાની હવે હું લાકડી બનતો ગયો.

૫૦૭૩.
રેતમાં લખ્યું હતું તેં નામ મારું પ્રેમથી,
સાગરે ભૂંસ્યું ભલે, પણ રેત તોયે ભીંજવી.

૫૦૭૪.
શ્વાસનો આ તાર તૂટે, એ પહેલાં ગાઈ લે,
વાંસળી છે ત્યાં લગી, સૂરો બચાવી રાખ ના.

૫૦૭૫.
મોગરો ખીલ્યો હશે, તું આંગણે જઈ જો જરા,
ને પછી કે’જે, મને તેં યાદ કીધો કે નહીં?

૫૦૭૬.
ઝાડને કાપી બનાવ્યો બારણાનો ઉંબરો,
ત્યાં જ ચકલી રોજ આવે, ઘર ગયું ક્યાં? પૂછતી.

૫૦૭૭.
એક ટીપું આંખથી ખરતું જ, સમજાયું મને,
ભીતરે દરિયો હતો, ને જાણ પણ નો’તી મને.

૫૦૭૮.
ભીડ સઘળી દાદ દેતી, ‘વાહ’ ગુંજે ચોતરફ,
કોઈ ના સમજે છતાં, આ શેરમાં શું દર્દ છે.

૫૦૭૯.
કાલ મેં પૂછ્યું સમયને: ‘ક્યાં જવું છે આટલું?’
એ કહે: ‘તું જ્યાં જશે, બસ ત્યાં જ મારો છે મુકામ.’

૫૦૮૦.
વાદળો પાસે ઘણું છે, તોય વરસે પ્રેમથી,
આપણે થોડું ભરીને ગાંઠ વાળી રાખતા.

૫૦૮૧.
ગામ છોડ્યું તો થયું કે મુક્ત થઈ ઊડી ગયો,
આજ કણસે મૂળ સઘળાં, ડાળ પર બેઠો છતાં.

૫૦૮૨.
મંદિરે જઈ રોજ માગું, આ ય દે ને તે ય દે,
ને ખુદા પાસે જ ભૂખ્યો બારણે ઊભો હતો.

૫૦૮૩.
વૃદ્ધ મા-બાપે કશું માગ્યું નહીં, બોલ્યાં નહીં,
ઊંબરે રાખી નજર, ને આયખું વીતી ગયું.

૫૦૮૪.
પાનખરમાં જે ખરે, એ પાંદડાંને પૂછજો,
ઝાડને છોડી જવાનું દુઃખ કેવું હોય છે.

૫૦૮૫.
આ પરાગે શબ્દને રાખ્યો સદા ખુલ્લા પગે,
ધૂળ ચાટે તો ય એની ચાલમાં છે મ્હેક બસ.

૫૦૮૬.
સાવ નાનું ઘર હતું, પણ સૌ સમાતા એ મહીં,
આજ મોટા બંગલામાં બે ય ના મળતા કદી.

૫૦૮૭.
દીકરી ગઈ સાસરે, ને ઘર થયું સૂનું, સખી,
આંગણે તુલસી ય પૂછે: ‘કોણ પાણી પાય છે?’

૫૦૮૮.
એક પળ તેં હાથ ઝાલ્યો, ને પછી મૂકી ગયો,
એ જ પળને સાચવી, હું જિંદગી જીવી ગયો.

૫૦૮૯.
ઊંઘ આવે ના મને, ને રાત પણ જાગ્યા કરે,
બેઉ જણ બેસી ગણીએ: કેટલા તારા ખરે.

૫૦૯૦.
ઢોલ વાગે, લગ્ન થાતાં, ખર્ચ લાખોનો કરે,
ને પછી બે જણ ઘરે, બસ, મૌનનો સંસાર છે.

૫૦૯૧.
શોર કરતો ધોધ તો આ ખીણમાં ડૂબી જતો,
મૌન વાળી એ નદીને સાગરે બાથે ભરી.

૫૦૯૨.
તું નથી, તો આ અરીસો પણ મને ના ઓળખે,
એ ય પૂછે: ‘કોણ છો?’, જાણે અજાણ્યો હું હવે.

૫૦૯૩.
ખેતરે વાવ્યું હતું જે બીજ, એ ઊગ્યું નહીં,
તોય ખેડૂની નજરમાં મોલ ઝૂલે છે હજી.

૫૦૯૪.
આ પરાગે ધૂળને પણ મ્હેકતી રાખી સદા,
એટલે તો રાહદારી રોજ થોભી જાય છે.

૫૦૯૫.
ઠાઠથી ‘જિમ’ની ભરી ફી, ને ગયો બે વાર બસ,
પેટ મારું એ જ છે, પણ પાતળું ખિસ્સું થયું.

૫૦૯૬.
આંગળી ફરતી રહે છે રાતભર આ ફોન પર,
ને સવારે રાવ: ‘કાં ના ઊંઘ આવી રાતના?’

૫૦૯૭.
ઝેર પીધું તોય મીરાં, શ્યામ શ્યામ જ ગાય છે,
પ્રેમમાં જે ઓગળે, એને મરણ ક્યાં થાય છે?

૫૦૯૮.
આ દિવાળીએ ઝગાવ્યું ઘર ઘણા દીવા વડે,
પણ પડોશી ઝૂંપડી અંધારમાં ડૂબી રહી.

૫૦૯૯.
ધૂળમાંથી મ્હેક ઊઠી, ને થયું કે તું જ છે,
મેઘ આવ્યો આંગણે, ને યાદ તારી ભીંજવી.

૫૧૦૦.
વાળ ધોળા, હાથ ધ્રૂજે, દાંત પણ ચાલ્યા ગયા,
તોય આ મન બાળ જેવું, ગોળ ભાળી ઝૂમતું.

૫૧૦૧.
દોસ્ત, તારી સાથ જે ચા પી હતી ટપરી ઉપર,
એટલી મીઠી હતી, કે ખાંડ પણ શરમાય છે.

૫૧૦૨.
તાવ આવ્યો, ને દવાઓ ખૂબ લીધી, ના ગયો,
પાલવે માએ પવન નાખ્યો જરા, તો એ ગયો.

૫૧૦૩.
ઑફિસે ફાઇલ પડી છે, ધૂળ ખાતી વર્ષથી,
ટેબલે ટેબલ ફરી, પણ ના મળી એકે સહી.

૫૧૦૪.
ભાષણોમાં રોજ ઊગે એક સૂરજ ગામમાં,
ને ગલીના થાંભલે બલ્બો હજી ઊડેલ છે.

૫૧૦૫.
લગ્નમાં ખર્ચ્યા કરોડો, ઠાઠ પણ ભારે હતો,
ચાર મહિને કોર્ટમાં, ને ખુશ વકીલો થઈ ગયા.

૫૧૦૬.
નાચતા દરવેશ સંગે ગોળ ફરતાં, એક દી,
ત્યાં જ મેં જોયો ખુદાને, એક પળ, મારી નિકટ.

૫૧૦૭.
આગ ચાંપી, ને ધુમાડો આભમાં ભળતો ગયો,
રાખ ગંગામાં વહી, ને નામ સૌ ભૂલી ગયા.

૫૧૦૮.
હાથ પર ઘડિયાળ મોંઘી, પણ સમય ક્યાં છે મને?
બાપની ઘડિયાળ સસ્તી, ને સમય સૌનો હતો.

૫૧૦૯.
ભીડમાં ખોવાઈ જાવું, આ નગરની રીત છે,
જાતને શોધી શકે, એ સંત કે પાગલ હશે.

૫૧૧૦.
શબ્દ મારા સાવ ઝીણા, તોય ઊંડા ઘાવ દે,
ને મલમ થઈને પછી એ ઘાવ પર બેસી રહે.

૫૧૧૧.
કાગળે હોડી તરાવી, ને ખુશી સાગર સમી,
આજ મોંઘી ક્રૂઝમાં પણ એ ખુશી ના પામતો.

૫૧૧૨.
તું કહી ગઈ: ‘કાલ મળશું’, ત્યાં જ ઊભો છું હજી,
કેટલીયે કાલ આવી, પણ ન આવી તું કદી.

૫૧૧૩.
બાપને રડતાં કદી જોયો નથી, પણ રાતના
ભીંજતો તકિયો જ એની આંખનો સાક્ષી હતો.

૫૧૧૪.
ગામમાં સૌ ઓળખે, ને નામથી બોલાવતા,
આ નગરમાં ‘સર’ કહે સૌ, નામ ના પૂછે કદી.

૫૧૧૫.
ડૉલરો ગણતો રહું છું, ને થયો છું યંત્ર હું,
જ્યાં મળે છે બા તણો કાગળ, ફરી માણસ બનું.

૫૧૧૬.
ઝૂંપડીમાં ચૂલ ઠંડી, રાત આખી ભૂખની,
ત્યાં જ ટીવીમાં ‘પ્રગતિ’ના આંકડા ઝગમગ થતા.

૫૧૧૭.
એક વરસાદે જ ધોવાયો નવો રસ્તો, અને
ને નવા કોન્ટ્રાક્ટનું ટેન્ડર ફરી ખૂલી ગયું.

૫૧૧૮.
રાતભર જાગ્યો હશે, તો ચાંદ પણ ઝાંખો થયો,
એ ય મારી જેમ તારી રાહ જોતો’તો હશે.

૫૧૧૯.
વાંસળીનો સૂર સુણતાં, દોડતી આવી બધી,
ઘર, ધણી, ને ગામ, સઘળું વાંસના છેદે ગયું.

૫૧૨૦.
આ પરાગે ગીત ગાયાં ઝૂંપડીના આંગણે,
મ્હેલના મોંઘા ઝરૂખે તો ખુશામત થાય છે.

૫૧૨૧.
આ પરાગે જાતને વેરી હવામાં, ને પછી
ક્યાંક ખેતર, ક્યાંક ઉપવન, ક્યાંક મંદિર થઈ ગયો.

૫૧૨૨.
આ પરાગે લાખ ચાહ્યું ઠાઠથી ટોચે ચડું,
પણ પવન ખેંચી ગયો, ને ધૂળમાં મ્હેકી ગયો.

૫૧૨૩.
આ પરાગે શ્રીમતીને પ્રેમથી ગઝલો કહી,
એ કહે: ‘શાયર! પ્રથમ તો શાક લઈ આવો જરા.’

૫૧૨૪.
ભીતરે ગંગા વહે છે, તોય તીરથમાં ભમું,
જેમ ચશ્માં આંખ પર, ને શોધવા ચશ્માં ફરું.

૫૧૨૫.
ખાખરાને આગ લાગી, ને બધું વન લાલ છે,
તું ય આવી જા, સજન, તો હોય હૈયે ફાગ પણ.

૫૧૨૬.
આ પરાગે આંસુઓને શેરમાં ઢાળ્યાં, અને
દાદ દે છે સૌ, છતાં પૂછે ન કો’ તો: ‘કેમ છો?’

૫૧૨૭.
આ પરાગે ઘર બનાવ્યું, ભીંત ના બાંધી કદી,
એટલે તો ચાંદ પણ આવી અહીં સૂતો હતો.

૫૧૨૮.
આ પરાગે જિંદગીનો સાર લખ્યો એટલો:
ફૂલ થઈ ખીલો, ખરો તો મ્હેક પાછળ છોડજો.

૫૧૨૯.
રાધિકાએ શ્યામને પૂછ્યું: ‘ગયો તું ક્યાં હતો?’
શ્યામ બોલ્યો: ‘આંસુ તારાં, ત્યાં જ મારો વાસ છે.’

૫૧૩૦.
ડૉક્ટરે કીધું: ‘સલાડો ખાવ, ને દોડો સવાર’,
ને પછી ભજિયાં ધરાયાં, તો સલાહો ભૂલિયો.

૫૧૩૧.
આલ્બમોમાં કેદ છે એ બાળપણની સાંજ સૌ,
સાથ જે હસતા હતા, એ ક્યાંક અડધા ખોઈ ગ્યા.

૫૧૩૨.
છોકરાં ફોને મગન છે, ઓસરી સૂની પડી,
બા કહે છે: ‘એક રાજા...’, સાંભળે છે ભીંત બસ.

૫૧૩૩.
ઘંટ, ઝાલર, ધૂપ, દીવા, આરતી પણ થઈ ઘણી,
એ બધા ઘોંઘાટમાં, બસ, મૌન મારું ખોઈ ગ્યું.

૫૧૩૪.
તેં લખેલો પત્ર રાખ્યો છે અધૂરા સ્વપ્નમાં,
રોજ વાંચું, રોજ ભીંજું, રોજ ઝાંખા અક્ષરો.

૫૧૩૫.
આ પરાગે ચાંદ દોર્યો કાગળે, ને રાતભર
અક્ષરો તારા બનીને ઝગમગે ચારે તરફ.

– પરાગ રતનપરા

શેર
← પહેલો લેખઆંસુ છેઆગલો લેખ →છૂટા શેર ૫૧૩૬–૫૧૫૫