છૂટા શેર ૪૬૬૬–૪૭૨૦

૪૬૬૬.
ફૂલ તોડ્યું કોઈએ, ને ડાળ મૂંગી થઈ જતી,
મૂળમાં માટી રડે છે, કોઈને ક્યાં જાણ છે?

૪૬૬૭.
રોજ દીવો તો કરું છું, પણ નથી અજવાસ ક્યાંય,
આંખમાં અંધાર જેવું કૈંક ઊંડે સળવળે.

૪૬૬૮.
બારણું ખુલ્લું રહે છે રાતભર, બા, આજ પણ,
તું ગયાં, પણ આશ તારી આ ઘરે બેઠી હજી.

૪૬૬૯.
ઓરડે ઘડિયાળ ચાલે, ભીંત એને સાંભળે,
એ જ ટક ટક છે હવે, ને મૌન બાકી ઓરડે.

૪૬૭૦.
દીકરી પરણી, હવે આ આંગણે તુલસી રડે,
જળ ચડાવે કોણ? એનાં પાંદડાં પીળાં પડે.

૪૬૭૧.
ખેતરે સોનું ભરેલું બીજ વાવ્યું, ને પછી
પાકને બદલે હતા ત્યાં વ્યાજના કાંટા બધે.

૪૬૭૨.
આયનો પૂછે મને, ‘આ કોણ છે સામે, કહે?’
હું કહું, ‘તારી જ પેઠે રોજ જે તૂટ્યા કરે.’

૪૬૭૩.
મોર બોલ્યો, ને બધાં આ છાપરાં બેઠાં થયાં,
એક ટહુકે ઝૂંપડી પણ લાગતી રાણી સમી.

૪૬૭૪.
રાતભર તારા ગણું છું, ને સવારે જાણ થાય,
એક તારો આપણામાંથી જ ઓછો થઈ ગયો.

૪૬૭૫.
સ્ટેશને બેસી રહું છું, ટ્રેન તો ચાલી જતી,
હાથમાં છે કાપલી, જે ક્યાંય લઈ ના જઈ શકી.

૪૬૭૬.
શબ્દને ઘસતો રહું છું ઊજળા કરવા સદા,
અર્થ ઊંડે ધૂળ ઓઢી રોજ ઝાંખો થાય છે.

૪૬૭૭.
પાનખરમાં વૃક્ષ ખાલી, તોય એ ઝૂકે નહીં,
કાલ કૂંપળ ફૂટશે, એવો ભરોસો ભીતરે.

૪૬૭૮.
ચૂંદડીના છેડલે બાંધેલ બાની ગાંઠ, એ
આજ પણ મારી ગરીબીનો ખજાનો એ જ છે.

૪૬૭૯.
તાપમાં બળતી ધરા, ને શીશ પર ત્રણ બેડલાં,
આજ પણ જળ લાવવા તો ગાઉ ચારે જાય ગામ.

૪૬૮૦.
આ નગરમાં લોક ઊંચા, ટાવરો જેવા બધા,
બાળ પડતું હો ભલે, ઝૂકે નહીં કો' જણ અહીં.

૪૬૮૧.
વાયદાનાં ફૂલ લઈને આવશે નેતા ફરી,
પાંચ વર્ષે ફૂલ એ સૌ કાગળો થઈ જાય છે.

૪૬૮૨.
આંગળી ફરતી રહે છે કાચના પડદા ઉપર,
ને હૃદયની ધૂળ લૂછી ના કદી વર્ષો સુધી.

૪૬૮૩.
કેલરી સો બાળવા કલ્લાક દોડ્યો ‘જીમ’માં,
બ્હાર આવીને જલેબી પાંચસોની ઝાપટી.

૪૬૮૪.
લગ્નમાં લાખો ઉડાવ્યા, ઢોલ ને ‘ડીજે’ બધું,
ને પછી હપ્તા ભરે છે બેઉ જણ વર્ષો સુધી.

૪૬૮૫.
વાંસળીના સૂરમાં આ ગામ આખું ઝૂમતું,
નીર જમુનાનું ય થંભ્યું, એ જ તો છે મોહિની.

૪૬૮૬.
ઝેર પીધું, તોય મીરાં ગીત ગાતી, ને પછી
ઝેર પણ શરમાઈને ત્યાં, થઈ ગયું મીઠું અમી.

૪૬૮૭.
હું મને શોધ્યા કરું, દરગાહ, દેવળ, તીર્થમાં,
આયનામાં ત્યાં જ દીઠો, એ જ ઊભો મલકતો.

૪૬૮૮.
ચાર ખભ્ભા, ફૂલ થોડાં, ને ધુમાડો આખરે,
જિંદગીભર જે કમાયા, બેંકમાં ઊંઘી ગયું.

૪૬૮૯.
રેતની ઘડિયાળમાંથી રોજ સરતી જાય છે,
ને પછી એ રેત મારી કબ્રની માટી બને.

૪૬૯૦.
ભીડમાં ખોવાઈ જાવું, એ ઘણું આસાન છે,
એકલા ઊભા રહો, તો કાળજું ત્યાં જોઈએ.

૪૬૯૧.
વીજળી ચમકી, તરત હોઠે હતું તારું જ નામ,
ને પછી વરસાદ પણ એ નામ લઈ વરસી ગયો.

૪૬૯૨.
કોડિયું કુંભારનું, ને તેલ ઘાણીનું ભરી,
વાટ મારા હાથની, ત્યાં થઈ દિવાળી આ ખરી.

૪૬૯૩.
રંગ ઊડ્યા ગાલ પર, ને ધોઈ નાખ્યા સાંજના,
પણ હૃદય પર જે હતો, એ રંગ ના છૂટે કદી.

૪૬૯૪.
બાપના ખભ્ભે ચડીને આભ જોયું'તું કદી,
આજ ઝૂક્યા એ જ ખભ્ભા, તોય હું ઊંચો થયો.

૪૬૯૫.
લાકડી ઝાલી હવે, ને આજ આ સમજાય છે,
બાળપણમાં બાપની એ આંગળી પણ આ જ'તી.

૪૬૯૬.
ચોક પર એ કીટલી છે, બાંકડો પણ એ જ છે,
તું નથી, તો ચા ય ઠંડી, ને સવારો સાંજ છે.

૪૬૯૭.
આંખથી જ્યાં બુંદ ખરતું, શબ્દ સૌ ભીના થતા,
એ જ ભીનાશે ગઝલનો જન્મ થાતો, દોસ્ત, જો.

૪૬૯૮.
ડૉલરો મળતા ગયા, ને ગામ ઝાંખું થઈ ગયું,
ફોનમાં બા રોજ પૂછે, ‘ક્યાં સુધી?’ — હું શું કહું?

૪૬૯૯.
નોટ ગણતાં રાત વીતી, ને પછી વીત્યાં વરસ,
એક પણ ક્ષણ સાચવી ના, જે કદી ગણવી હતી.

૪૭૦૦.
ચાચરે ગરબો રમે, આખું ગગન પણ સાંભળે,
આભમાં મા, ને જમીને ગામ આખું ગાય છે.

૪૭૦૧.
આ પરાગે ફૂલ છોડ્યું, ને હવાનો થઈ ગયો,
ખેતરે જઈ બીજ જાગ્યું, ને નવું ઉપવન થયું.

૪૭૦૨.
આ પરાગે વાહ માટે શેર લખ્યા ના કદી,
એટલે તો આજ લગ શ્રોતા હજી બસ સાત છે!

૪૭૦૩.
છાપરું ટપકે બધે, બા વાસણો મૂકે ત્યહીં,
ટપ ટપાટપ તાલમાં ઘર રોજ ઊંઘી જાય છે.

૪૭૦૪.
બાળકો મોબાઈલે, ને ઘાસ ઝૂરે પાદરે,
‘ક્યાં ગયાં એ પગ ઉઘાડા?’ — પૂછતું એ રોજ છે.

૪૭૦૫.
તાવમાં પણ ચૂલ પર બા રોટલા શેકે હજી,
આ ઘરે સૌને ભરોસો, ‘મા કદી થાકે નહીં’.

૪૭૦૬.
દ્વારિકામાં રાજ છે, ને શંખ છે, સોનું ઘણું,
તોય રાધાના ઝરૂખે શ્યામનું મન ઝૂરતું.

૪૭૦૭.
સરહદે બંદૂક લઈ એ રાતભર જાગ્યા કરે,
એટલે આ દેશ સૂતો છે નિરાંતે ઘર મહીં.

૪૭૦૮.
રેત પર નામો લખેલાં, ને લહેરો ભૂંસતી,
એટલે દરિયો ય ખારો, કેટલાં નામો ગયાં.

૪૭૦૯.
બાપ જીવ્યા ત્યાં લગી, પાણી ય ના પાયું કદી,
શ્રાદ્ધમાં તો કાગડાને ખીર, ને મોટું જમણ.

૪૭૧૦.
માટલું ફૂટી ગયું, ને ધૂળ ધૂળે જઈ ભળી,
જળ ભરેલું જે હતું, એ વાદળું થઈ ઊડિયું.

૪૭૧૧.
ફ્લેટની બારી ઉપર બે વેંતનું આકાશ છે,
ગામનું આકાશ તો આખું પતંગોનું હતું.

૪૭૧૨.
આ પરાગે પ્રેમમાં માગ્યું નથી બીજું કશું,
ફૂલ આપે એ જ ખુશબોનો ખજાનો બસ હતો.

૪૭૧૩.
મોત આવ્યું બારણે, તો ચાય દઈ બેસાડિયું,
વાત જામી, ને પછી એ કામ ભૂલી ગ્યું બધું.

૪૭૧૪.
રાતની પાળી પતાવી, ઘર ફરે, ત્યાં સૂર્ય છે,
બાળ જાગે, બાપ ઊંઘે, ને નજર મળતી નથી.

૪૭૧૫.
ટ્રંકના તળિયે હજી એ પત્ર પીળા થઈ ગયા,
ખોલતાં, શાહી તળેથી એક ઝાકળ સળવળે.

૪૭૧૬.
આ પરાગે ડાળને પૂછ્યું, ‘કહે, શું ઝંખના?’
ડાળ બોલી, ‘કોઈ આવે, ત્યાં લગી ઝૂલ્યા કરું.’

૪૭૧૭.
ગાયને માતા કહે છે, ને રઝળતી રોડ પર,
પેટ ભરતી પ્લાસ્ટિકે, ને ભાષણે પૂજાય છે.

૪૭૧૮.
ચોક ઘસતાં એમના બે હાથ ધોળા થઈ ગયા,
ને અમારાં ભાગ્ય કાળાં પાટિયે ઝળહળ થયાં.

૪૭૧૯.
એક છત્રી, બે જણા, ને સાંજ વરસાદી હતી,
સાંકડી છત્રી હતી, ને સાથ ભીનો પ્રેમનો.

૪૭૨૦.
આ પરાગે શાલ ઓઢી, હાર ગળમાં પણ ઘણા,
પણ ગઝલ તો શબ્દ શોધે છે હજી અધરાતમાં.

– પરાગ રતનપરા