છૂટા શેર ૪૨૦૪–૪૨૬૫
૪૨૦૪.
હતું ગીત બાના ગળામાં હજી,
અમે ઊંઘતા, બા જ જાગી રહી.
૪૨૦૫.
કલમને હતી ધાર તલવાર સમ,
છતાં એ જ લખતી રહી પ્રેમ, લે.
૪૨૦૬.
નથી રોટલી, તો ય છે ચાંદ, લે,
ગરીબો ય ચાખી શકે ચાંદની.
૪૨૦૭.
ભલે વાત ઊંચી કરે મંચ પર,
ઉતરતાં જ ભૂલી જતા એ બધું.
૪૨૦૮.
હજી ટકટકે છે ઘડી એમની,
ભલે એ જ દાદા ગયા ક્યારના.
૪૨૦૯.
કબાટે ગડી સાડલાની પડી,
ઉઘાડી જરા, ને મળી બા મને.
૪૨૧૦.
હતી ભીડ, ઘંટારવો, દીવડા,
નથી એક ત્યાં ઈશની હાજરી.
૪૨૧૧.
હજી છું કિનારે, હજી રાહમાં,
હતી નાવ જે, એ ન આવી ફરી.
૪૨૧૨.
‘પરાગે’ લખી મ્હેકની વારતા,
ગયાં ફૂલ, પણ પાન મ્હેકે હજી.
૪૨૧૩.
જલાવ્યા બધા પત્ર તારા, છતાં
હજી રાખમાંથી સુગંધો ઝરે.
૪૨૧૪.
હતો એક દીવો, હવા સામટી,
છતાં રાતભર એ હતો જાગતો.
૪૨૧૫.
ઝરૂખે ચકી એક આવી હતી,
પછી ના ઝરૂખો કદી બંધ થ્યો.
૪૨૧૬.
નથી ગામ જોયું ઘણાં વર્ષથી,
છતાં સ્વપ્નમાં ત્યાં જ રમતો હજી.
૪૨૧૭.
ગયા શ્યામ, ગોકુળ થયું મૌન, ને
નદી પણ વહે છે હવે ધીમથી.
૪૨૧૮.
કચેરી કચેરી ફરી ફાઇલો,
જવાબે મળે ‘કાલ આવો’, સદા.
૪૨૧૯.
રસોડે હતી બા, ધુમાડો હતો,
છતાં હોઠ પર ગીત ગાતી હતી.
૪૨૨૦.
ઝરે મેઘ ત્યાં ખેતરો ઊગતાં,
કૃષકની નજરમાં ધનુષ ઊગતું.
૪૨૨૧.
નગરમાં ઘણી રોશની છે, છતાં
અહીં કોઈને ક્યાં દિસે તારલા?
૪૨૨૨.
અમે મૌન રાખ્યું, તમે મૌન, ને
અબોલા ય બોલી ગયા બહુ ઘણું.
૪૨૨૩.
નદીને ગયો હું તરસ લઈ, અને
નદી પણ હતી ત્યાં તરસથી ભરી.
૪૨૨૪.
હવે કોઈ ચિઠ્ઠી નથી આવતી,
ટપાલી ય ભૂલી ગયો આ ગલી.
૪૨૨૫.
હતો પાળિયો ગામના પાદરે,
હવે ત્યાં ખડો છે નવો ‘મૉલ’, લે.
૪૨૨૬.
પિતા ના કહેતા કદી ‘વ્હાલ’ છે,
ખભો આપતા’તા, બધું એ જ’તું.
૪૨૨૭.
ઘણી વાર હાર્યો, ભલે હારતો,
ફરી ચાલવાનું, હજી રાત છે.
૪૨૨૮.
હવે માત્ર લાઇક ગણું છું, અને
ગયા મિત્ર, બસ ચાહકો છે ઘણા.
૪૨૨૯.
તમે ફૂલ મૂક્યું હતું બારણે,
હતું નામ ના, તોય મ્હેકી ગયું.
૪૨૩૦.
હતાં કંકુ-પગલાં સુતાનાં અહીં,
હજી ધૂળ પણ લાલ છે આંગણે.
૪૨૩૧.
ઉગે રોજ સૂરજ, ઢળે રોજ પણ,
ન થાકે કદી, ના કદી રાવ, લે.
૪૨૩૨.
ગરીબી અમારી ય છે ઊજળી,
અમે ભૂખને ગીત કરતા હતા.
૪૨૩૩.
ભલે ધર્મ નોખા, ભલે નામ પણ,
બધાના નયનમાં ઝરે ખાર, લે.
૪૨૩૪.
‘પરાગે’ સમજ આ જ પામી હતી:
ભલે શૂળ ખૂંચે, કરે એ જતન.
૪૨૩૫.
ઘડીમાં હસે, ને ઘડીમાં રડે,
હતી બાળ જેવી સદા જિંદગી.
૪૨૩૬.
હતા કોડિયાં, ને હતી વાટ પણ,
હવે ફ્લૅટમાં રોશની, પણ ઉજાસ?
૪૨૩૭.
કદી એક ટીપું સમંદર બને,
કદી એક સાગર ય ટીપું થતો.
૪૨૩૮.
હતો મોર ટહુકો, હતી કોયલો,
હવે ‘રિંગટોનો’ જ ગાતા ફરે.
૪૨૩૯.
જરા યાદ આવી તમારી, પછી
નયનની બધી કોર ભીંજાઈ ગઈ.
૪૨૪૦.
ઉતાવળ અહીં ડૉક્ટરોને ઘણી,
અહીં રોગને પણ ઉતાવળ નથી.
૪૨૪૧.
હતો સેતુ કાચો, હતું ગામ પણ,
હવે સેતુ પાકો, નથી ગામ ક્યાંય.
૪૨૪૨.
હતાં માનતા, મંત્ર, દોરા ઘણા,
દવા કામ આવી, દુઆ સાથમાં.
૪૨૪૩.
ભલે ઘર નથી, પણ હતો ઓટલો,
અહીં રાત આખી ગપાટા હતા.
૪૨૪૪.
હજી ખોળિયે જોર છે, તોય સૌ
કહે છે: ‘હવે તો ભજન કર, ભલા.’
૪૨૪૫.
ગયા સંત, પાછળ રહી પાદુકા,
હવે પાદુકાની ય પૂજા થતી.
૪૨૪૬.
જરા બેસ ઓટે, ઘડી બે ઘડી,
ઘડી ઝાડની વાત પણ સાંભળો.
૪૨૪૭.
હતી ઝૂંપડી, તોય ગમતી હતી,
અહીં બા હતી, મ્હેલમાં ક્યાં હતી?
૪૨૪૮.
ભરે આભ આખું ય પંખી, અને
અમે એક બારી ન ખોલી હજી.
૪૨૪૯.
હતી ના દવા, ના હતો વૈદ પણ,
હતી રાતભર જાગતી મા કને.
૪૨૫૦.
ઘરે બાળ પૂછે: ‘ખુદા ક્યાં રહે?’
કહે મા: ‘હસે તું, તહીં, ત્યાં જ, લે.’
૪૨૫૧.
ઘડી બંધ છે, તોય ચાલે સમય,
હૃદય ચાલતું, તોય થંભ્યા અમે.
૪૨૫૨.
ફટાકા બધે, રોશની ને ખુશી,
ડરેલી ચકી ક્યાંય સંતાઈ ગઈ.
૪૨૫૩.
હતા વાળ કાળા, હતી ઝંખના,
હવે વાળ ધોળા, ધરી સાધના.
૪૨૫૪.
‘પરાગે’ ચડાવ્યો ઘડો ચાકડે,
ઘડે શબ્દ, ને શબ્દ એને ઘડે.
૪૨૫૫.
તબીબે કહી: ‘છોડ બીડી, હવે’,
હવે તો તબીબો ય ફૂંકે, ભલા.
૪૨૫૬.
હતો લાલ ફુગ્ગો, હતો હાથ પણ,
ગયા બેઉ, પાછળ રહી આંગળી.
૪૨૫૭.
હવે ગામમાં છે બુઢાપો બધે,
જવાની ભરે શ્હેરમાં નોકરી.
૪૨૫૮.
હતો ચાંદ, ને ચાંદની પણ હતી,
હતી માત્ર તું ના, બધું શૂન્ય’તું.
૪૨૫૯.
‘પરાગે’ સવારે ગઝલ જે લખી,
હતી ફૂલની એ જ ભીની ખુશી.
૪૨૬૦.
હતી હેલ, ને દૂરનો કૂપ, લે,
ઘસાયા પગો, તોય ગાતી હતી.
૪૨૬૧.
હવે બાળ રમતાં નથી ધૂળમાં,
હવે એ ય ફોને ગરક થઈ ગયાં.
૪૨૬૨.
નથી ઊંઘ ગાદી ઉપર મખમલી,
હતી ઊંઘ ખેતર તણી ખાટ પર.
૪૨૬૩.
હતી શેઠની નામ-તકતી, અને
હવે એ જ તકતી ઉપર કાગડા.
૪૨૬૪.
હતી ગામ-કેડી, હતાં ઝાડવાં,
હવે ‘હાઇવે’ પર ધુમાડો ઘણો.
૪૨૬૫.
‘પરાગે’ ગઝલ ધૂળમાં પણ લખી,
હવે ધૂળ પણ મ્હેકતી રોજ, લે.
– પરાગ રતનપરા
કવિ: પરાગ રતનપરા · તખલ્લુસ: ‘પરાગ’
કાવ્ય ક્રમ ૨૧૩૨–૨૨૩૧ · શેર ક્રમ ૪૨૬૬–૪૪૬૫