છૂટા શેર ૩૯૪૧–૩૯૬૫

૩૯૪૧.
ફૂંકતાં ચૂલો, ધુમાડે આંખ બાની ભીંજતી,
ને અમે માન્યું ધુમાડો, પણ હતી એ વેદના.

૩૯૪૨.
સરહદે ઊભો સિપાહી, ઘેર મા જાગ્યા કરે,
બેઉની વચ્ચે ચમકતો એક દીવો ગોખમાં.

૩૯૪૩.
જેમણે બાંધ્યા હતા રસ્તા, મિનારા ને પુલો,
એ જ પગપાળા ગયા’તા ગામ, ભૂખ્યા, એકલા.

૩૯૪૪.
માસ્તરે કક્કો ભણાવ્યો આંકણીના ડર વડે,
આજ એ ડર યાદ આવે, ને નમે છે ટેરવાં.

૩૯૪૫.
કોડિયામાં તેલ પૂરી, વાટ મૂકી રાતના,
ઝૂંપડી પણ ઝળહળી ઊઠી, દિવાળી થઈ ખરી.

૩૯૪૬.
રંગ સૌએ ખૂબ છાંટ્યા, લાલ, પીળા, વાદળી,
તોય ભીંજ્યો ના, ગયો તું; રંગ સૌ ફીકા થયા.

૩૯૪૭.
દાક્તરો, નર્સો, મશીનો ને દવાઓ સૌ હતાં,
બસ, હતું ના એક જણ, જે હાથ ઝાલી બેસતું.

૩૯૪૮.
બંધ થ્યાં રસ્તા, દુકાનો, ને નિશાળો, મંદિરો,
તે છતાં ઘરમાં ઘણાં વરસે ઉઘાડ્યાં બારણાં.

૩૯૪૯.
ચોકમાં ગરબો રમે છે ગામ આખું રાતભર,
આભ પણ ઝૂકી ગયું છે ઢોલના એ તાલમાં.

૩૯૫૦.
ડ્રોન ઊડ્યા, ઢોલ ગાજ્યા, ને ફટાકાઓ ઘણા,
વર-વધૂ તો પૂતળાં થઈ ફ્રેમમાં બસ બે જણાં.

૩૯૫૧.
બૉમ્બ ફૂટ્યા ગામમાં, ને રાખ થ્યાં ઘર-આંગણાં,
રાખમાં બાળક હજી પણ મા તણો કર શોધતું.

૩૯૫૨.
પુસ્તકોના ઢગ ખડક્યા, ને મળી પદવી ઘણી,
પણ ન વાંચ્યું આંગણે બેઠેલ બાનું મૌન મેં.

૩૯૫૩.
હું ય ઝરણું, તું ય ઝરણું, આખરે સાગર થવું,
નામ, રૂપો સૌ જુદાં, જ્યાં લગ વહે છે આપણે.

૩૯૫૪.
ચાકડે માટી ફરે ને હાથ કુંભારે ઘડે,
કોણ કોને ઘાટ આપે, એ જ મોટો પ્રશ્ન છે.

૩૯૫૫.
રંક ઘરમાં છે અભાવો, તોય દિલ મોટું ઘણું,
ને ભરેલા બંગલામાં કૂતરાં ભોંકે સદા.

૩૯૫૬.
ધોમ તડકે ઝાડ નીચે એક ગાડું થોભતું,
ને બળદની આંખમાં કૂવા તણી છે ઝંખના.

૩૯૫૭.
આ ‘પરાગે’ જ્યાં ભ્રમરને કાનમાં પૂછ્યું જરા,
ગુંજતો બોલ્યો: ‘સુગંધે જિંદગી ગાતી ફરે.’

૩૯૫૮.
દૂર કૂવેથી ભરે છે ગામની નારી ઘડા,
ને નગરમાં તો ફુવારે લોક ન્હાતા મોજથી.

૩૯૫૯.
બા કહે છે વારતા, ને ચાંદ ઊંઘે ખાટલે,
ને પરીઓ ગામમાં આવી રમે છે રાતભર.

૩૯૬૦.
ક્રોધમાં બોલી ગયો, એ તીર પાછું ના વળે,
ને ક્ષમાનું પાન મૂકો, ઘા છતાંયે ના રુઝે.

૩૯૬૧.
રોજ જમનાના કિનારે વાટ જોતી રાધિકા,
ને વહે છે શ્યામ જેવું નીર એની આંખથી.

૩૯૬૨.
સત્ય બોલ્યો, તો બધાએ ‘મૂરખો’ કીધો મને,
જૂઠ બોલી, લ્યો, હવે ‘નેતા’ ગણાઉં છું બધે.

૩૯૬૩.
ઝાડ કાપ્યું રોડ માટે, તો પછી ઊડ્યા બધા,
ને ગયો સાથે જ સાંજોનો ઘણો કલશોર પણ.

૩૯૬૪.
આ ‘પરાગે’ આયખું વેચી, ખરીદ્યો શેર એક,
ને બજારે એ જ શેરે ભાવ પૂછ્યો શૂન્ય, લ્યો.

૩૯૬૫.
રાત લાંબી હો ભલે, ને હો અમાસો સો ભલે,
એક તારો ક્યાંક ઝબકે, એટલી આશા ઘણી.

– પરાગ રતનપરા