છૂટા શેર ૩૫૦૬–૩૫૪૫
૩૫૦૬.
હજી પણ ગામની શેરી મને નામે પુકારે છે,
અહીં ફ્લૅટે વરસ દસથી પડોશી પણ અજાણ્યો છે.
૩૫૦૭.
તમે આવ્યાં જરા, ત્યાં તો ઉનાળામાં ઝરી ઝરમર,
ગયાં, ને શ્રાવણે પણ આંખ રણ જેવી બની સૂકી.
૩૫૦૮.
ઘરે આવ્યા હતા નેતા, નમીને હાથ જોડીને,
હવે એના જ ઝાંપેથી, ભગાડે છે મને ચોકી.
૩૫૦૯.
હજારો ડૉલરો મળતા, ઘરે ગાડી અને નોકર,
છતાં માના જ હાથે ખીચડી ખાવા તરસતો હું.
૩૫૧૦.
ન મસ્જિદ, ના શિવાલય કે ગુરુદ્વારે હતો એ તો,
ગરીબોની ક્ષુધા ભાંગી, ખુદા હસતો હતો ત્યાં તો.
૩૫૧૧.
ઘરે મોડો ગયો, ને બારણે ઊભાં હતાં દેવી,
પછી જે થ્યું, ગઝલમાં એ લખાશે ના, ખુદા જાણે!
૩૫૧૨.
પડે વરસાદ જ્યાં ભારે, ટપકતું ઘર ગરીબોનું,
તપેલી, વાટકી, થાળી, બધાં વાસણ ભરાયાં છે.
૩૫૧૩.
હતો જ્યાં લીમડો, ત્યાં છે હવે ટાવર, નમે ના એ,
ન છાંયો દે, ન ટહુકા દે, દિયે સિગ્નલ બધે ઊંચું.
૩૫૧૪.
હતાં અડધી સદી સાથે, હજી ઝઘડે, છતાં રાતે
ધણીને ધાબળો ઓઢાડવા દાદી ઉઠે ધીમે.
૩૫૧૫.
પરાગે જાતને વેરી, હવામાં ઓગળી જઈને,
હવે આખો બગીચો એ જ મ્હેકે મ્હોરતો લાગે.
૩૫૧૬.
રમકડાં વેચતો બાળક, નથી રમતો કદી એ તો,
ખુશી એની વસે છે શેઠના બાળક તણા હાથે.
૩૫૧૭.
ઘણી વાતો હતી મનમાં, હતા શબ્દો ય સઘળા પણ,
તમે આવ્યાં જરા સામે, ગળે સૌ ગાંઠ થઈ બેઠું.
૩૫૧૮.
સવારે સાચ છાપ્યું'તું, બપોરે એ જ ઉલટાવ્યું,
અને સાંજે બધી ચૅનલ કહે બંને ખરાં સાચાં.
૩૫૧૯.
ગુલાલે ગાલ રંગ્યા'તા, હજી એ રંગ છે તાજો,
વરસ ચાલીસ વીત્યાં ને, ગયા એ તો ય ના ઝાંખો.
૩૫૨૦.
ઉઘાડું પિંજરું છે ને, છતાં પંખી ન ઊડે ક્યાંય,
ગુલામી એટલી ગમતી, ગગન પણ લાગતું જોખમ.
૩૫૨૧.
નવું બાળક પ્રથમ હસતાં, થયું ઝળહળ બધું ઘરમાં,
હજારો દીવડે પણ જે થયું ના, એ થયું પળમાં.
૩૫૨૨.
નગરમાં મેઘ આવે તો, બધે ટ્રાફિક અટકતો સૌ,
અને ગામે હરખથી ખેડુ નાચે ખેતરે ભીનો.
૩૫૨૩.
પરાગે કૈં ન માગ્યું, બસ હવાને સાથ દીધો છે,
જુઓ, તો બાગથી માંડી ગગન લગ મ્હેક છે એની.
૩૫૨૪.
જુવાનીમાં હતો આખા જગતને જીતવા ચાલ્યો,
બુઢાપે તો મળે ઘરમાં જરા ખૂણો, ઘણું છે એ.
૩૫૨૫.
ચિતા પર દેહ બળતો'તો, સગાં રડતાં હતાં સૌયે,
હસી આત્મા કહે: ‘છૂટ્યો, હવે આકાશ મારું છે.’
૩૫૨૬.
હતા જ્યારે પિતા ઘરમાં, ન પૂછ્યો હાલ પણ એનો,
હવે શ્રાદ્ધે ભરી થાળી, જુએ છે રાહ કાગાની.
૩૫૨૭.
શિવાલયમાં વહે છે દૂધ, પથ્થરને ધરે ભક્તો,
હતું ત્યાં ઝાંપલે બેઠું, રડે બાળક તરસતું ત્યાં.
૩૫૨૮.
કમાણી જે પ્રથમ લાવ્યો, ધરી મેં હાથમાં માના,
હસી બાએ, ઉપાડીને ફરી મૂકી મને પાછી.
૩૫૨૯.
હજારો મિત્ર છે મારા, ગણો તો ફોનની અંદર,
થયો માંદો, દવા લાવે, નથી એકે ય એવો ત્યાં.
૩૫૩૦.
પડે છે પાન ડાળીથી, ન રોતું, ના કરે ફરિયાદ,
ખબર છે, આવશે પાછો ફરી ફાગણ નવાં પર્ણો.
૩૫૩૧.
ગઝલ મારી સભામાં તો બધાએ દાદ દીધી'તી,
ઘરે પત્ની સુણી બોલી: ‘હવે ઘી લાવજો, જાઓ.’
૩૫૩૨.
પિતાએ ગાલ પર માર્યો તમાચો જે, હજી ખૂંચે,
હવે હું બાપ થ્યો, ત્યારે સમજ આવી, હતો એ પ્યાર.
૩૫૩૩.
ગગનના તારલા ગણતાં, થયા ધોળા બધા વાળો,
હતો ઘરમાં જ એ તારો, મને જોતો ઝરૂખેથી.
૩૫૩૪.
પરાગે શૂળ સાથે પણ નિભાવી મિત્રતા કાયમ,
ગુલાબે એટલે કાંટા ઉપર પણ મ્હેક છાંટી છે.
૩૫૩૫.
વિમાને આભમાં ઊડ્યો, વિદેશે જઈ ગયો બેટો,
અને મા રોજ ઊભી આંગણે, આભે જુએ ઊંચે.
૩૫૩૬.
પવન સામે ઝગે દીવો, નમે ના એ, હઠીલો છે,
બુઝાશે તો ય સાબિત થઈ જશે કે એ હતો સાચો.
૩૫૩૭.
સવારે સૂપ ને ફળ ને બપોરે બસ સલાડો છે,
પછી રાતે મને સપને જલેબી ને ગરમ ભજિયાં.
૩૫૩૮.
બધા દોડ્યા ઘણા આગળ, નહીં જાણ્યું જવું ક્યાં છે,
જરા થોભ્યો, ઉગેલું ફૂલ દીઠું એક કાંઠે ત્યાં.
૩૫૩૯.
હતો કાગળ વિદેશેથી, કહે: ‘મા, ઠીક છું હું તો’,
છતાં ધ્રૂજેલ અક્ષરમાં બધું માએ ઉકેલ્યું ત્યાં.
૩૫૪૦.
નદી મારી હતી પાણી ભરેલી, ગીત ગાતી'તી,
હવે ત્યાં રેતના ઢગલા, અને ડમ્પર ફરે રાતે.
૩૫૪૧.
પરાગે પાંખ ના હોવા છતાં, ઊડી જવું શીખ્યું,
હવાનો હાથ ઝાલીને પહોંચ્યો બાગ બીજે એ.
૩૫૪૨.
હતું બાળક હઠીલું, માગતું ચાંદો ગગનમાંથી,
ધરી થાળી ભરી પાણી, ઉતાર્યો ચાંદ માએ ત્યાં.
૩૫૪૩.
તિરંગામાં લપેટીને ઘરે આવ્યો સિપાહી એ,
હજી એની પથારીએ પડેલું અર્ધ સ્વેટર છે.
૩૫૪૪.
ગયું તોફાન, તૂટ્યાં ઘર, ઉખડ્યાં ઝાડ પણ આખાં,
સવારે એક ચકલીએ ફરી માળો શરૂ કીધો.
૩૫૪૫.
પિતા કૈં પણ ન બોલ્યા, બસ ખભે બેસાડતા મુજને,
હવે સમજાય છે, એણે બતાવ્યું આભ સઘળુંયે.
– પરાગ રતનપરા