છૂટા શેર ૧૩૩૬–૧૩૮૫

૧૩૩૬.
હતું આંગણું ને હતો લીમડો,
હવે બાલ્કનીમાં ઉદાસી જડે.

૧૩૩૭.
બતાવી મને ચાંદ, મા પીરસે,
હવે ચાંદ ભાળું, મને મા સ્મરે.

૧૩૩૮.
નદી દોડતી સાગરે જઈ મળે,
છતાં પર્વતે મૌન રાખ્યું સદા.

૧૩૩૯.
પિતા, તેં ખભે લઈ બતાવ્યું જગત,
હવે હું તને લઈ ફરું છું, પિતા.

૧૩૪૦.
ગલીમાં રમી’તી લખોટી અમે,
હવે સ્ક્રીન પર આંગળી ઘૂમતી.

૧૩૪૧.
તમે આવશો, એ જ આશા હતી,
ઘણી સાંજ એ આશમાં આથમી.

૧૩૪૨.
ગઝલ એટલે ગીત પીડા તણું,
હસીને રડે, એ જ સાચું કવન.

૧૩૪૩.
સમય રેત જેવો સરી જાય છે,
મુઠીમાં ઝલું, તોય છટકી જતો.

૧૩૪૪.
ઘરે મા હતી ત્યાં સુધી ઘર હતું,
હવે છે મકાનો, ઘરો ક્યાં ગયાં?

૧૩૪૫.
નજર જ્યાં મળી, ત્યાં થયું આ બધું,
ધડક ગીત થઈ, ને અધર ચૂપ છે.

૧૩૪૬.
ફકીરી અમારી, ન ઘર, ના ગલી,
પડે રાત જ્યાં, ત્યાં જ ધૂણી ધખી.

૧૩૪૭.
કિનારે હતી તું, હતો સિંધુ પણ,
હવે રેત પર પગ નથી કોઈના.

૧૩૪૮.
જનમતાં રડે બાળ, હસતાં સગાં,
મરણ પર હસે એ, રડે સૌ જણાં.

૧૩૪૯.
તને શોધવા તીર્થ સઘળાં ગયો,
હતો તું જ મારા ઘરે, ઉંબરે.

૧૩૫૦.
મને સૌ શરાબી કહે છે, ભલે,
નશો આંખનો છે, નથી જામનો.

૧૩૫૧.
સવારે ઉઠી મા લગાવે તિલક,
નજર ના લગે, એ જ એની ફિકર.

૧૩૫૨.
ગયાં ગામડાં, ને ગયા ઓટલા,
હવે ચૅટ છે, ગોઠડી ક્યાં રહી?

૧૩૫૩.
પ્રથમ પ્રેમનો પત્ર ફાડ્યો હતો,
હજી ચીરચીરે હસે તું, સખી.

૧૩૫૪.
શિયાળે, ગલી, ઠંડ, ને ઝૂંપડી,
ધનિકને ગમે આ ગુલાબી હવા.

૧૩૫૫.
ભરી ભીડમાં હું થયો એકલો,
તમે હાથ છોડ્યો, ઢળી સાંજ પણ.

૧૩૫૬.
ખુશીનાં ઘણાં ગીત ગાયાં અમે,
ગઝલ તો ઝરી આંસુના ટીપથી.

૧૩૫૭.
પરાગે લખી મ્હેક કાગળ ઉપર,
ભ્રમર ગીત ગાતો ગયો ત્યાં ઠરી.

૧૩૫૮.
હતો વડ, હતી વાવ, ને ગામ પણ,
હવે ડૅમ નીચે બધું જળ મહીં.

૧૩૫૯.
દવા હાથમાં, ને હવે બાપુજી
ગણે ટીકડી, જેમ ગણતા પગાર.

૧૩૬૦.
તને જોઈ, તો સાવ ભૂલ્યો બધું,
જરા દૂર થઈ, તો ઘણું સાંભરે.

૧૩૬૧.
કહે સંત: ‘છોડો, પછી પામશો,’
છતાં એ જ લાખો ગણે છે, જુઓ.

૧૩૬૨.
સવારે ઘડો, ને બપોરે તવી,
ન રવિવાર, ના કોઈ ઉત્સવ રજા.

૧૩૬૩.
ઘરે દીકરી, ઝાંઝરી ઝણઝણી,
વળાવી પછી, ઓસરી ચૂપ છે.

૧૩૬૪.
ઘડી બેસ, ઓ જિંદગી, પાસમાં,
ઉતાવળ કરે કેમ? ક્યાં જાય છે?

૧૩૬૫.
ગરીબી નથી પાપ, પણ શાપ છે,
અમીરી નથી પુણ્ય, બસ ભાગ્ય છે.

૧૩૬૬.
શહીદો ગયા, ધ્વજ ફરકતો કરી,
અમે ‘સ્ટેટસે’ દેશભક્તો થયા.

૧૩૬૭.
હતી ઝૂંપડી, પણ હતાં ગીત ત્યાં,
હવે બંગલો, ને બધાં ચૂપ છે.

૧૩૬૮.
હવા ઝાડને વાત કરતી હશે,
બધી ડાળ ઝૂમી, કળી લાજતી.

૧૩૬૯.
પરાગે ઉડીને ગલીઓ ભરી,
છતાં ફૂલ પોતે ન છોડ્યું કદી.

૧૩૭૦.
તિરાડે ઉગેલો નમે પીપળો,
હયાતી હઠીલી, ન હારે કદી.

૧૩૭૧.
પરોઢે દળે મા, અને ગણગણે,
હજી કાનમાં એ જ સૂરો વહે.

૧૩૭૨.
બધાં પાનખરમાં ખરે પાંદડાં,
અમે તો વસંતેય સૂકા થયા.

૧૩૭૩.
તમે ‘હા’ કહી, ને પછી ‘ના’ કહી,
અધૂરી રહી ત્યાં જ આ જિંદગી.

૧૩૭૪.
વિઝા આવતાં, ઘર હરખતું હતું,
વિદાયે નયન માત ભીનાં હતાં.

૧૩૭૫.
કમાયો ઘણું, ખૂબ ભેગું થયું,
ચિતા પર બધું ત્યાં જ મૂકી ગયો.

૧૩૭૬.
પરાગે હવાને સુગંધો ધરી,
ગલી ને ગલી એ ફરી રાતભર.

૧૩૭૭.
હજી એક મિસરો અધૂરો, સખી,
તમે આવતાં પૂર્ણ થાશે ગઝલ.

૧૩૭૮.
જવાનો ખડા સરહદે રાતભર,
તમે ઊંઘજો, એ કહે છે, નિરાંત.

૧૩૭૯.
તમારો હતો પત્ર, ને ફૂલ બે,
હવે અક્ષરો ગાય, ફૂલો નહીં.

૧૩૮૦.
ચલો ગામ, પીપળ પુકારે ફરી,
નગરમાં હવે શ્વાસ રૂંધાય છે.

૧૩૮૧.
પરાગે તને નામ દીધું ‘સુગંધ’,
હવે તું ફરે ત્યાં હવા મ્હેકતી.

૧૩૮૨.
પરાગે કશું ના કમાયું, છતાં
હવામાં ખજાનો ઉડાડી ગયો.

૧૩૮૩.
પરાગે વસાવ્યું નયનમાં વતન,
હવે આંસુમાં ગામ મ્હેકે, સખા.

૧૩૮૪.
પરાગે સજાવ્યું હવાનું નગર,
નથી ભીંત, ના બારણું, ના ગલી.

૧૩૮૫.
પરાગે હૃદયમાં વસાવી ગઝલ,
ધબકતી રહી શ્વાસમાં રાતદિન.

– પરાગ રતનપરા