ટેકિંગ ટેન એટ ટુ

બપોરે બે વાગ્યે દુનિયા અચાનક ધીમી પડી જાય છે. લંચ પતી ગયું હોય, પેટ ભરેલું હોય અને મગજ કામ કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દે. મોટા ભાગના લોકો આ સુસ્તી સામે લડવા માટે વધુ એક કપ કોફી ગટગટાવે છે અથવા સ્ક્રીન સામે ખાલી નજરે બેસી રહે છે. આ બંને રસ્તા ભૂલભરેલા છે. અંગ્રેજી વર્કપ્લેસ કલ્ચરમાં એક સાદો નિયમ પ્રચલિત થયો છે: ‘ટેકિંગ ટેન એટ ટુ’. એટલે કે બપોરે બરાબર બે વાગ્યે બધું જ પડતું મૂકીને દસ મિનિટનો સાચો બ્રેક લેવો.

આ વાક્ય કોઈ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસરે શોધ્યું નથી, ન તો કોઈ જાડા પુસ્તકમાંથી આવ્યું છે. કોર્પોરેટ જગતમાં કામના થાક સામે લડવા માટે કર્મચારીઓએ જાતે ઘડેલો આ એક દેશી, વ્યવહારુ કાયદો છે. શરીરનું જૈવિક ઘડિયાળ બપોરે ૧ થી ૩ વચ્ચે કુદરતી રીતે મંદ પડે છે. એ સમયે કામ ખેંચવાનો પ્રયત્ન કરવો એટલે ખાલી ટાંકીવાળી ગાડીને રેસ આપવા જેવું છે.

આ દસ મિનિટમાં તમારે મોબાઇલ ચેક કરવાનો નથી. કોઈ સમાચાર વાંચવાના નથી કે સોશિયલ મીડિયા ફેંદવાનું નથી. માત્ર ઊભા થવાનું છે, થોડું ચાલવાનું છે અથવા આંખો બંધ કરીને ખુરશી પર ઢળી જવાનું છે. આળસ અને આરામ વચ્ચે બહુ પાતળો ભેદ છે. સતત થાકેલા રહીને વેઠ ઉતારવી એ આળસ છે; પણ સમયસર થોભીને મગજને રિસેટ કરવું એ ચાલાકી છે. દસ મિનિટ ગુમાવવાથી તમારો દિવસ બગડી નથી જતો, ઊલટાનો બાકીનો અડધો દિવસ બચી જાય છે.

ન્યૂ જર્સી કે લંડનમાં વસતા આપણા એનઆરઆઈ ગુજરાતીઓને જુઓ. સવારે છ વાગ્યાથી મોટેલના કાઉન્ટર પર કે આઇટી કંપનીના ક્યુબિકલમાં જોતરાઈ ગયા હોય. બપોરે બે વાગ્યે આંખો ઘેરાય ત્યારે તેઓ જાત પર જુલમ ગુજારીને કામ ચાલુ રાખે છે. ભૂલો વધે છે, ચિડચિડાટ વધે છે અને સાંજે ઘર પહોંચે ત્યારે નિચોવાયેલા લીંબુ જેવા થઈ જાય છે. તેના કરતાં બે વાગ્યે દસ મિનિટ કાઉન્ટર કે લેપટોપ છોડીને એક આંટો મારી લો તો સાંજ સુધી મગજની ધાર જળવાઈ રહે છે.

જે માણસ બપોરે દસ મિનિટ રોકાઈ શકતો નથી, એ સાંજ પડતાં સુધીમાં આખો ખોરવાઈ જાય છે.