સિંક્રોનાઇઝેશન પોઇન્ટ

કમ્પ્યુટર સાયન્સમાં એક જાણીતો નિયમ છે. ચાર અલગ-અલગ પ્રોસેસ પોતાના પાટા પર પૂરપાટ દોડતી હોય, પણ એક ચોક્કસ ક્ષણે તેમણે એક જગ્યાએ આવીને રોકાવું પડે. જ્યાં સુધી છેલ્લી પ્રોસેસ ત્યાં ન પહોંચે, ત્યાં સુધી બાકીની ત્રણેય આગળ વધી શકતી નથી. આ મિલનબિંદુને 'સિંક્રોનાઇઝેશન પોઇન્ટ' કહે છે. આ માત્ર કોડિંગની ભાષા નથી, જિંદગી અને સંસ્થાઓની અસલિયત છે. સ્વતંત્ર ઝડપ ક્યારેય આખરી વિજય અપાવતી નથી, સામૂહિક તાલમેલ અપાવે છે.

આ વિચાર સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગ અને પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટમાંથી વ્યવહારિક વિચારધારામાં આવ્યો છે. એડવાન્સ્ડ સમાંતર કમ્પ્યુટિંગમાં જ્યારે ડેટાના અનેક ટુકડા જુદા જુદા પ્રોસેસરમાં પ્રોસેસ થતા હોય, ત્યારે પરિણામ ભેગું કરવા માટે એક સમાન સરનામું નક્કી કરવું પડે. જો આ બિંદુ ન હોય, તો આખી સિસ્ટમ ક્રેશ થઈ જાય. માણસોના સંબંધો અને કામકાજમાં પણ અદ્દલ આવું જ બને છે. કોઈ એક માણસ અતિશય આગળ નીકળી જાય અને બાકીના પાછળ છૂટી જાય, ત્યારે પરિણામ શૂન્ય આવે છે.

આપણે માનીએ છીએ કે ઝડપ એ જ તાકાત છે. ભૂલ અહીં જ થાય છે. પ્રોજેક્ટ મેનેજરમાં અહંકાર હોય છે કે પોતે સૌથી તેજ છે. પણ ટીમનો છેલ્લો માણસ જ્યાં સુધી પહોંચતો નથી, ત્યાં સુધી તે પ્રોજેક્ટ રિલિઝ થઈ શકતો નથી. તમે ગમે તેટલા હોશિયાર હોવ, જો બીજા સાથે તમારો તાલમેલ તૂટ્યો, તો તમારી એકલ દોડ અર્થહીન સાબિત થશે. સિસ્ટમની તાકાત તેના સૌથી ઝડપી અંગમાં નથી, એ બિંદુમાં છે જ્યાં બધા એકસાથે હાથ મિલાવે છે.

ભારતીય ક્રિકેટમાં આ દ્રશ્ય અવારનવાર દેખાય છે. પીચ પર બે બેટ્સમેન દોડે છે. એક છેડે વિરાટ કોહલી જેવો ચપળ દોડવીર છે અને સામે છેડે ભારે શરીરવાળો સાથી ખેલાડી. વિરાટ ત્રીજો રન દોડવા માટે વીજળીની ઝડપે નીકળી જાય, પણ જો સામેનો પાર્ટનર ક્રિઝમાં સમયસર ન પહોંચે તો રનઆઉટ થાય છે. બેટ્સમેનનો સ્કોર વ્યક્તિગત ઝડપથી નહીં, પણ બંનેના સિંક્રોનાઇઝેશન પોઇન્ટ પર નક્કી થાય છે. જે ક્ષણે બંને બેટ અંદર પહોંચે, એ જ બિંદુ પર રન માન્ય ગણાય છે. દોડવાની ગતિ નહીં, ક્રીઝ પર પહોંચવાનો સંયુક્ત સમય મહત્ત્વનો છે.

એકલદોકલ સ્પીડનો ઘમંડ નકામો છે. ટીમ ત્યાં જ અટકે છે જ્યાં સૌથી ધીમો માણસ ઊભો રહી જાય છે.