શરૂ કરો, અટકાવો, ચાલુ રાખો પદ્ધતિ

મોટા ભાગના માણસો અને સંસ્થાઓ ભૂલો સુધારવા માટે લાંબા ભાષણો આપે છે. પરિણામ કશું આવતું નથી. જ્યારે પણ પ્રગતિ અટકે છે ત્યારે માત્ર ત્રણ જ પ્રશ્નો પૂછવાના હોય છે: આપણે નવું શું શરૂ કરવું જોઈએ? કઈ નકામી પ્રવૃત્તિ તરત જ અટકાવવી જોઈએ? અને કયું સારું કામ એમ ને એમ ચાલુ રાખવું જોઈએ? આ સાદી ત્રિપુટી એટલે 'સ્ટાર્ટ–સ્ટોપ–કન્ટીન્યુ' પદ્ધતિ. કાગળ પર ત્રણ ખાનાં દોરીને કરવામાં આવતી આ કવાયત જટિલ પ્લાનિંગના નામે ચાલતા તમાશાનો અંત લાવે છે.

આ વિચાર કોર્પોરેટ મેનેજમેન્ટ અને સોફ્ટવેર ટીમોના રેટ્રોસ્પેક્ટિવમાંથી આવ્યો છે. આ ફ્રેમવર્ક કોણે પહેલી વાર બનાવ્યું તેનો કોઈ ચોક્કસ દાવો નથી. પણ વિચાર તદ્દન વ્યવહારુ છે. માણસ નવું શીખવા તૈયાર હોય છે, જૂની સફળતાઓને પકડી રાખવા ઉત્સુક હોય છે, પણ સૌથી વધુ તકલીફ પોતાની ભૂલો બંધ કરવામાં પડે છે. આ મોડેલ જૂની ખરાબ આદતોને નિર્દયતાથી ડસ્ટબિનમાં ફેંકવાની ફરજ પાડે છે.

આ મોડેલની ખરી તાકાત તેની સ્પષ્ટતામાં છે. આમાં નકામી સલાહો માટે કોઈ જગ્યા નથી. જો તમે માત્ર એ નક્કી કરો કે શું કરવું, તો તમે વધારે પડતા કામના ભાર તળે દબાઈ જશો. અસલ સવાલ એ છે કે કયો કચરો ફેંકવો? જ્યાં સુધી નકામી ટેવો અટકાવશો નહીં, ત્યાં સુધી નવી સારી આદત શરૂ કરવા માટે તમારી પાસે સમય કે શક્તિ વધશે જ નહીં.

અમદાવાદની એક ખાનગી મલ્ટિસ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલનો દાખલો લો. વરિષ્ઠ ડૉક્ટરો અને મેનેજમેન્ટ વચ્ચે દર મહિને મીટિંગ થતી, જેમાં ફરિયાદો સિવાય કંઈ નીપજતું નહીં. એક દિવસ ટ્રસ્ટીઓએ આ ત્રણ ખાનાંવાળી પદ્ધતિ ટેબલ પર મૂકી. પરિણામ સ્પષ્ટ આવ્યું: દર્દીઓને દાખલ કરતી વખતે કાગળિયાંના લાંબા ફોર્મ ભરવાનું તરત 'અટકાવો' (સ્ટોપ). ઓપરેશન પછી દર્દીના સગાંને ડિજિટલ અપડેટ આપવાનું તાત્કાલિક 'શરૂ કરો' (સ્ટાર્ટ). અને જૂના અનુભવી નર્સો દ્વારા રાઉન્ડ લેવાની ઉત્તમ વ્યવસ્થાને જેમ છે તેમ 'ચાલુ રાખો' (કન્ટીન્યુ). ખોટી ચર્ચાઓ બંધ થઈ ગઈ અને હોસ્પિટલનું કામ પાટે ચડી ગયું.

નવું શરૂ કરવું સહેલું છે અને જૂનું વળગી રહેવું આરામદાયક, પણ સાચી હિંમત નકામું કામ અટકાવવામાં છે.