દીર્ઘકાલીન સ્વાર્થ

સ્વાર્થી હોવું ખરાબ ગણાય છે. સમાજ આપણને બાળપણથી ત્યાગ અને પરોપકારના પાઠ ભણાવે છે. પણ માણસ મૂળભૂત રીતે પોતાનું ભલું ઇચ્છે છે, એ કુદરતી સત્ય છે. સેથ ગોડિને આ વિચારને એક નવો વળાંક આપ્યો છે. એમણે આને દીર્ઘકાલીન સ્વાર્થ કહ્યો. એમનો તર્ક સ્પષ્ટ છે: જો તમારે ખરેખર સ્વાર્થી બનવું જ હોય, તો હોશિયાર સ્વાર્થી બનો. ટૂંકી નજરનો સ્વાર્થ તમને ખાડામાં પાડશે, લાંબી નજરનો સ્વાર્થ તમને અને આખી દુનિયાને ફાયદો કરાવશે.

આપણે સામાન્ય રીતે જેને સ્વાર્થ કહીએ છીએ તે છીછરો હોય છે. આજે કોઈની સાથે દગો કરીને બે રૂપિયા કમાઈ લીધા, આજે બીજાનું હિત કચડીને પોતાનો રસ્તો કરી લીધો. આ અલ્પજીવી લોભ છે. પરિણામે સંબંધો તૂટે છે, શાખ ધૂળમાં મળે છે અને આગળ જતાં નુકસાન મોટું થાય છે. સાચો, દીર્ઘકાલીન સ્વાર્થ જુદી રમત રમે છે. એ જાણે છે કે પોતાની આબરૂ, વિશ્વસનીયતા અને માનસિક શાંતિ જાળવવી હોય તો આસપાસના લોકોનું ભલું કરવું પડે. તમારો નફો લાંબા ગાળે ત્યારે જ સલામત રહે જો તમારી સાથે જોડાયેલા બીજા લોકો પણ સુરક્ષિત હોય.

આ કોઈ સંતવાણી નથી, પાકો વ્યાવહારિક હિસાબ છે. જો તમે તમારા ગ્રાહકને ઉત્તમ સેવા આપો છો, કર્મચારીઓને યોગ્ય મહેનતાણું આપો છો અને સાથીદારોનો ભરોસો જાળવો છો, તો તમે દેખીતી રીતે પરોપકારી લાગો છો. વાસ્તવમાં તમે તમારા આવનારા વીસ વર્ષના નફાનો પાયો મજબૂત કરી રહ્યા છો. પોતાના ભવિષ્યનું સાચું રક્ષણ હંમેશાં બીજાના કલ્યાણમાંથી પસાર થાય છે.

અમેરિકા કે લંડન ગયેલા આપણા એનઆરઆઈ ભાઈઓમાં આ બે વૃત્તિઓ સાફ દેખાય. કેટલાક લોકો ન્યૂજર્સી કે લેસ્ટરમાં પહોંચતાં જ ટૂંકા રસ્તા શોધે. દેશમાંથી આવેલા નવા છોકરાઓનું શોષણ કરે, અંડર-ધ-ટેબલ કમાણીમાં દાનત બગાડે અને બીજા ગુજરાતીની પીઠ પાછળ ખંજર ભોંકે. ટૂંકા ગાળે એમને ડૉલર દેખાય, પણ દસ વર્ષમાં આખી કમ્યુનિટીમાં એમની કિંમત ઝીરો થઈ જાય. બીજી તરફ એક ચતુર વેપારી હોય છે, જે નવોદિતોને મદદ કરે છે, નિયમો પાળે છે અને સંબંધો સાચવે છે. એ દાનવીર નથી, પણ એ જાણે છે કે પરદેશની અજાણી ધરતી પર વગ અને વિશ્વાસ એ જ સૌથી મોટી સંપત્તિ છે.

ટૂંકા ગાળાનો સ્વાર્થ માણસને છેતરે છે, લાંબા ગાળાનો સ્વાર્થ માણસને મોટો બનાવે છે.