તાલીમ સંક્રમણ મૂલ્યાંકન

કંપનીઓ દર વર્ષે લાખો રૂપિયા તાલીમ પાછળ ખર્ચે છે. સેમિનાર પૂરો થાય એટલે કર્મચારીઓ એક ફોર્મ ભરે છે—ચા-નાસ્તો સારો હતો, વક્તા પ્રભાવશાળી હતા, સ્લાઇડ્સ સરસ હતી. મેનેજમેન્ટ ખુશ થઈ જાય છે કે કામ પૂરું થયું. પણ આ સાચું મૂલ્યાંકન નથી, આ માત્ર પબ્લિક રિલેશન્સ છે. શીખેલી વાત વાસ્તવિક જમીન પર વપરાઈ કે નહીં, તે માપવું પડે. વિલ થાલહાઇમરે આ જૂની ભૂલ સુધારવા ૨૦૧૮માં આ નવું મોડેલ આપ્યું.

આ મોડેલ તાલીમને આઠ સ્તરે ચકાસે છે. માત્ર વર્ગખંડમાં બેસી રહેવું કે પરીક્ષા પાસ કરી લેવી પૂરતી નથી. ચોથું સ્તર માત્ર જ્ઞાનની હાજરી તપાસે છે, જ્યારે સાતમા અને આઠમા સ્તરે વાસ્તવિક કામમાં બદલાવ અને તેનું ચોક્કસ પરિણામ દેખાવું જોઈએ. માણસ કોઈ સિદ્ધાંત યાદ રાખી શકે તેનો અર્થ એવો ક્યારેય નથી થતો કે તે કટોકટીમાં તેનો ઉપયોગ કરી શકશે. જ્યાં સુધી શીખેલું કૌશલ્ય રોજિંદા ટેબલ પર ન દેખાય, ત્યાં સુધી એ તાલીમ નિરર્થક છે.

આપણી સરકારી કે ટ્રસ્ટની મોટી હોસ્પિટલોમાં આ તમાશો વારંવાર જોવા મળે છે. વરિષ્ઠ સર્જન અને નર્સો માટે 'ઇન્ફેક્શન કંટ્રોલ'નો શાનદાર બે દિવસીય વર્કશોપ ગોઠવાય છે. બધા સર્ટિફિકેટ મેળવીને ફોટા પડાવે છે. પણ ત્રીજા દિવસે જ્યારે ઓપરેશન થિયેટરમાં અસલી કટોકટી આવે, ત્યારે શું વોર્ડબોય કે આસિસ્ટન્ટ નિયમ મુજબ હાથ સાફ કરે છે? શું સિરિંજ ફેંકવાની સાચી પદ્ધતિ અમલમાં મુકાઈ? જો દર્દીના ચેપના આંકડા ઘટ્યા નથી, તો એ પાંચ તારા હોટલનો વર્કશોપ માત્ર કાગળનો ખર્ચો હતો.

જ્ઞાન એકઠું કરવું સહેલું છે, તેને વર્તનમાં ઢાળવું લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું છે. મોટા ભાગની સંસ્થાઓ માત્ર સંતોષ માપે છે, ક્ષમતા નહીં. તમે કોઈ વિચારથી પ્રભાવિત થયા કે નહીં એ ગૌણ છે; એ વિચાર તમારા કામને કેટલો બદલે છે તે જ એકમાત્ર સત્ય છે.

જે તાલીમ સોમવારે સવારે ટેબલ પર કામ ન આવે, તે માત્ર બપોરના નાસ્તાનું બહાનું છે.