લેસર મોડ

બલ્બ આખા રૂમને અજવાળે છે, પણ કાગળ બાળી શકતો નથી. લેસર એક નાનકડા બિંદુ પર કેન્દ્રિત થાય છે અને સ્ટીલની ચાદર પણ કાપી નાખે છે. આ ભૌતિકશાસ્ત્ર નથી, આપણી માનસિક ક્ષમતાનું સત્ય છે. જ્યારે મગજ એક જ લક્ષ્ય પર તમામ ઉર્જા જોતરી દે અને આસપાસની આખી દુનિયા ગાયબ થઈ જાય, તે સ્થિતિને પ્રોડક્ટિવિટીની ભાષામાં 'લેસર મોડ' કહેવાય છે. અહીં વિક્ષેપ માટે શૂન્ય જગ્યા હોય છે.

આ વિચાર જેક નેપ અને જ્હોન ઝેરાત્સ્કીના 'મેક ટાઈમ' પુસ્તકમાંથી વધુ પ્રચલિત થયો. આજના ડિજિટલ યુગમાં માણસ સતત આઠ ટેબ ખુલ્લી રાખીને જીવે છે. એક તરફ વોટ્સએપનો સંદેશો, બીજી તરફ ઈમેઈલ અને ત્રીજી તરફ ઓફિસની ફાઇલ. આપણે પોતાને વ્યસ્ત માનીએ છીએ, પણ પરિણામ ખાલીખમ હોય છે. મલ્ટિટાસ્કિંગ એ માત્ર નકામો વહેમ છે. જ્યારે તમે નક્કી કરેલા એક જ મોટા કામ પર સજ્જડ રીતે બેસી જાઓ છો, ત્યારે જ અસલી સર્જન થાય છે.

આ સ્થિતિ કોઈ જાદુ નથી, દૈનિક પસંદગી છે. આપણું મન કાયમ સહેલા અને ચળકતા વિકલ્પો શોધે છે. નોટિફિકેશન જોવું સહેલું છે, અઘરો પ્રોજેક્ટ પૂરો કરવો કપરું છે. લેસર મોડમાં પ્રવેશવા માટે બાહ્ય ઘોંઘાટનું ગળું ઘોંટવું પડે છે. ફોન સાઈલન્ટ કરવો, દરવાજો બંધ કરવો અને મગજને એક સીધી લીટીમાં દોડાવવું. જે લોકો દિવસમાં માત્ર બે કલાક આ મોડમાં વિતાવે છે, તેઓ આખો દિવસ વેઠ કરતા લોકો કરતાં દસ ગણું વધારે કામ કરી લે છે.

આઝાદીની લડત વખતે ગાંધીજીના આંદોલનો જુઓ. ૧૯૩૦માં દાંડીકૂચની ઘોષણા થઈ ત્યારે માત્ર એક જ મુદ્દો કેન્દ્રમાં હતો: મીઠું. અંગ્રેજોના અસંખ્ય અન્યાયી કાયદા હતા, કરોડો પ્રશ્નો હતા, પણ ગાંધીજીએ સમગ્ર દેશનું ધ્યાન માત્ર એક ચપટી મીઠા પર કેન્દ્રિત કરી દીધું. કોઈ આડવાત નહીં, કોઈ બીજો એજન્ડા નહીં. સમગ્ર દેશની શક્તિ જ્યારે એક જ બિંદુ પર અથડાઈ, ત્યારે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યનો પાયો હચમચી ગયો. આ રાજકીય સ્તરનો લેસર મોડ હતો.

જે માણસ બધું જ કરવા જાય છે તે કશું ઉકાળી શકતો નથી; બળવું હોય તો એકાગ્રતાની અણી ધારદાર રાખવી પડે.