કેન્દ્રિત તાકાતનો સિદ્ધાંત

બધી દિશામાં એકસાથે લડવા જશો તો હાર નક્કી છે. લશ્કરી ભાષામાં આને એક ચોક્કસ વળાંક સાથે સમજાવવામાં આવ્યો છે. જર્મન યુદ્ધનીતિમાં એક જૂનો શબ્દ હતો: શ્વેરપુંક્ટ (Schwerpunkt). પાછળથી અમેરિકન વ્યૂહરચનાકાર વિલિયમ એસ. લિન્ડે આ વિચારને 'ફોકસ ઓફ એફર્ટ' તરીકે વ્યાખ્યાયિત કર્યો. સીધો અર્થ એ છે કે સમગ્ર સૈન્યની તાકાત કોઈ એક નિર્ણાયક મોરચે એકઠી કરવી, જેથી દુશ્મનની આખી હારમાળા તૂટી પડે.

આ કોઈ સામાન્ય આયોજન નથી. આ પસંદગીની નિર્દયતા છે. તમારી પાસે પાંચ મુશ્કેલીઓ હોય ત્યારે શક્તિને પાંચ ભાગમાં વહેંચવી એ ડહાપણ નથી, મૂર્ખામી છે. બળને પાતળું કરવાથી દરેક મોરચે સરેરાશ પરિણામ મળે છે. વ્યૂહરચના એટલે જ ક્યાં ઊર્જા વાપરવી અને કયા મોરચાને હાલ પૂરતો ભગવાન ભરોસે છોડી દેવો તેનું જ્ઞાન.

આપણે ત્યાં સામાન્ય માણસ દેવામાં ડૂબે ત્યારે બરાબર આ જ ભૂલ કરે છે. ધારો કે કિશોરભાઈ પર ચાર અલગ અલગ કરજ છે: બે ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ, એક પર્સનલ લોન અને એક સોના ગીરવે મૂકેલી રકમ. દર મહિને તેઓ બધામાં થોડા થોડા રૂપિયા ભરે છે. પરિણામે વ્યાજ વધતું રહે છે અને વર્ષો સુધી એકેય ખાતું બંધ થતું નથી. અહીં લશ્કરી નિયમ કામ લાગે. બાકીની લોનમાં માત્ર લઘુતમ હપ્તો ભરીને, તમામ વધારાના પૈસા સૌથી ઊંચા વ્યાજવાળા ક્રેડિટ કાર્ડ પાછળ ઝોંકી દેવા પડે. એક વાર એ મોરચો તૂટે એટલે આગળની લડાઈ સરળ બને.

જ્યાં સુધી તમે એક નિર્ણાયક કેન્દ્ર નક્કી નથી કરતા, ત્યાં સુધી તમારી બધી મહેનત માત્ર શોરબકોર બનીને રહી જશે. સંસાધનો હંમેશાં મર્યાદિત હોય છે. તાકાત વહેંચી દેવા કરતાં એક જ ઘા સચોટ મારવો સારો.

જે માણસ દરેક છિદ્ર પૂરવા દોડે છે, એની નાવ આખરે ડૂબી જ જાય છે.