નિષ્ફળતાઓનો બાયોડેટા

તમારા રેઝ્યુમેમાં હંમેશા ચમકતી સિદ્ધિઓ હોય છે. કઈ ડિગ્રી લીધી, કઈ કંપનીમાં પ્રમોશન મળ્યું, કયો એવોર્ડ જીત્યા. એ અડધું સત્ય છે. અસલ સત્ય એ કાગળની પાછળ છુપાયેલું છે. 'ફેઇલ્યોર સીવી' એટલે તમારી હાર, નકાર અને કચરાપેટીમાં ગયેલા પ્રયાસોનું પ્રમાણિક લિસ્ટ. જે નોકરીઓ ન મળી, જે પ્રોજેક્ટ રદ થયા અને જે પરીક્ષાઓમાં સજ્જડ પછડાટ ખાધી, તેનો વ્યવસ્થિત હિસાબ.

આ વિચાર વર્ષ ૨૦૧૦માં મેલાની સ્ટેફન નામના વિજ્ઞાનીએ શરૂ કરેલો. પછી ૨૦૧૬માં પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર જોહાન્સ હાઉસહોફરે પોતાનો નિષ્ફળતાઓનો બાયોડેટા ઓનલાઇન મૂક્યો અને દુનિયા હલી ગઈ. સફળ લોકો જન્મજાત પ્રતિભાશાળી નથી હોતા. એમની સફળતા પાછળ રિજેક્શનનો મોટો પહાડ હોય છે. આપણે માત્ર પહાડની ટોચ જોઈએ છીએ. પાયાના પથ્થરો કોઈ બતાવતું નથી.

આ વિચાર શા માટે જરૂરી છે? આપણે બીજાની સફળતા અને આપણી નિષ્ફળતા સરખાવીને ડિપ્રેશનમાં આવી જઈએ છીએ. એ મૂર્ખામી છે. તમે જ્યારે તમારી પોતાની નિષ્ફળતાઓ લખો છો, ત્યારે તમને સમજાય છે કે પ્રયત્ન વિના હાર પણ મળતી નથી. દરેક રિજેક્શન એક ડેટા પોઇન્ટ છે. ક્યાં ભૂલ થઈ અને ક્યાં નસીબ નહોતું, તેનો ચોખ્ખો હિસાબ મળે છે.

સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ પર નજર નાખો. ત્યાં દરેક માણસ પોતાને જ્ઞાની, અબજોપતિ કે સુખી બતાવે છે. કોઈ યુવાન લિંક્ડઇન કે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર નવી ગાડી કે વિદેશ પ્રવાસનો ફોટો મૂકે, એટલે આખી ટાઇમલાઇન લઘુતાગ્રંથિથી પીડાય છે. પણ એ જ યુવાને સ્ટાર્ટઅપ માટે ૨૫ બેંકોના ધક્કા ખાધા હતા અને ત્રણ વાર દેવાળું ફૂંક્યું હતું, એ કોઈ સ્ટેટસમાં નથી મુકાતું. જો લોકો પોતાની નિષ્ફળતાઓની યાદી વોટ્સએપ સ્ટેટસમાં મૂકવા માંડે, તો અડધા ડિપ્રેશન એક ઝાટકે ગાયબ થઈ જાય.

સિદ્ધિઓ માત્ર તમારો અહંકાર પોષે છે; તમારી ખરી તાકાત તો નકારાયેલા કાગળોની સંખ્યામાં છુપાયેલી છે.