દૈનિક ન્યૂનતમ માપદંડ

મોટા સંકલ્પો કાગળ પર સારા લાગે છે, જીવનમાં નહીં. પહેલી તારીખે માણસ જીમ જવાનું કે દસ કલાક વાંચવાનું નક્કી કરે છે, અને પંદરમી તારીખે થાકીને પથારી ભેગો થઈ જાય છે. મગજ ઉત્સાહમાં મોટો પહાડ પસંદ કરે છે અને પછી ચડતી વખતે હાંફી જાય છે. આ બીમારીનો સાદો ઈલાજ એટલે દૈનિક ન્યૂનતમ માપદંડ. દિવસ ગમે તેટલો ખરાબ હોય, મૂડ ન હોય કે તબિયત નરમ હોય, પણ આટલું કામ તો આંખ મીંચીને પૂરું થવું જ જોઈએ. આ કોઈ આદર્શ લક્ષ્ય નથી, આ તમારી જમીન છે.

આ વિચાર કોઈ એક વિદ્વાનના મગજની ઉપજ નથી. પશ્ચિમના આધુનિક સેલ્ફ-હેલ્પ અને ફિટનેસ સાહિત્યમાં આ વ્યૂહરચના વર્ષોથી જુદા જુદા નામે ફરતી રહી છે. ચોક્કસ કોણે આ શબ્દ પહેલી વાર વાપર્યો તે નોંધાયેલું નથી, પણ તેનો મર્મ સ્પષ્ટ છે. મહાન બનવા કરતાં નિયમિત રહેવું વધુ અઘરું છે. આ સિદ્ધાંત કહે છે કે તમારી ટોચ નક્કી કરવાને બદલે તમારું તળિયું નક્કી કરો. નીચે પડવાની એક મર્યાદા બાંધી લો.

આપણે પરિણામ પાછળ દોડીએ છીએ અને પ્રક્રિયા ભૂલી જઈએ છીએ. જ્યારે તમે રોજનું લઘુતમ કામ નક્કી કરો છો, ત્યારે નિર્ણય લેવાનો થાક ખતમ થઈ જાય છે. 'આજે કામ કરવું કે નહીં?' એવો સવાલ જ પેદા થતો નથી. બે પાના વાંચવા, પાંચ મિનિટ દોડવું કે દસ લીટી લખવી. આટલું પતે એટલે દિવસ સફળ. મોટો ચમત્કાર રોજ નથી થતો, પણ શૂન્ય થવાથી બચી જવું એ જ લાંબા ગાળે સૌથી મોટી જીત બને છે.

સહકારી ડેરીના દૂધ ઉત્પાદક ખેડૂતને જુઓ. વરસાદ પડે, લગ્નનો પ્રસંગ હોય કે ઘરમાં માંદગી હોય, સવારે પાંચ વાગ્યે ગાય-ભેંસનું દૂધ દોહીને મંડળીના કેન્દ્ર પર કેન પહોંચાડવું એ એનો રોજીંદો ધર્મ છે. એ રોજ વિક્રમ સર્જવાનું વિચારતો નથી. એનું એક જ લક્ષ્ય હોય છે કે દૈનિક પાંચ લિટરનું માપ ચૂકાવું ન જોઈએ. આ રોજેરોજ જમા થતું સામાન્ય માપ જ મહિનાના અંતે એના ખાતામાં નક્કી રકમ જમા કરાવે છે. ધંધો મોટો કરવા જતાં ઘણી વાર મૂળિયાં સુકાઈ જાય છે, પણ દૈનિક લઘુતમ સાચવી લેનાર ક્યારેય પાયમાલ થતો નથી.

મહાનતા મૂડની ગુલામ છે, પણ સાતત્ય તમારા લઘુતમ નિયમનું પાલન કરે છે.