૭૦ ટકા સફળતાનો નિયમ

સંપૂર્ણ ચોક્કસાઈ એ આળસુ લોકોનો આશ્રય છે. જ્યારે માણસ એમ વિચારે છે કે સો ટકા માહિતી હાથમાં આવે પછી જ પગલું ભરવું, ત્યારે તે વાસ્તવમાં નિર્ણય ટાળી રહ્યો હોય છે. બિઝનેસ અને જીવનમાં સફળ થવા માટે સિત્તેર ટકા ખાતરી પૂરતી છે. જો તમે કોઈ નિર્ણય લેવા માટે નેવું ટકા માહિતીની રાહ જોશો, તો મોટા ભાગે મોડું થઈ ચૂક્યું હશે. બાકીની ત્રીસ ટકા ખામી રસ્તામાં સુધારી શકાય છે, પણ ગુમાવેલો સમય પાછો નથી આવતો.

આ વિચાર આધુનિક મેનેજમેન્ટ ચિંતન અને ખાસ કરીને જેફ બેઝોસના શેરહોલ્ડર પત્રોમાંથી ખૂબ પ્રચલિત બન્યો છે. બેઝોસે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું હતું કે મોટા ભાગના નિર્ણયો લગભગ સિત્તેર ટકા જેટલી માહિતી મળ્યે જ લઈ લેવા જોઈએ. સો ટકા ડેટા ભેગો કરવાની જીદ એ સંસ્થાને ધીમી અને લકવાગ્રસ્ત બનાવી દે છે. નિર્ણયો બે પ્રકારના હોય છે: કેટલાક નિર્ણયો એવા હોય છે જે પાછા ન ફરી શકાય તેવા હોય, જ્યારે મોટા ભાગના નિર્ણયો રિવર્સ કરી શકાય તેવા હોય છે. રિવર્સ થઈ શકે તેવા કામમાં વધુ પડતો વિચાર કરવો એ મૂર્ખામી છે.

આ નિયમનું સૌથી મોટું મૂલ્ય ઝડપમાં છે. અનિશ્ચિતતા એ સંસારનો કાયમી નિયમ છે. પચાસ ટકાથી ઓછા પુરાવા હોય ત્યારે કૂદી પડવું એ જુગાર છે, પણ સિત્તેર ટકાની ખાતરી મળ્યા પછી રોકાઈ રહેવું એ ડરપોકપણું છે. સિત્તેર ટકા સફળતાની ક્ષમતા આવી જાય એટલે અમલમાં મુકાવું પડે. ભૂલ થાય તો તરત પાછા વળો, સુધારો કરો અને આગળ વધો. જે સંસ્થાઓ કે માણસો ભૂલથી ડરે છે, તેઓ આખરે અપ્રસ્તુત થઈ જાય છે.

દિલ્હીના મુખર્જી નગરમાં કે ગાંધીનગરમાં સરકારી નોકરીની તૈયારી કરતા હજારો ઉમેદવારો આ રોગનો ભોગ બને છે. કોઈ રમેશ પાંચ વર્ષથી પુસ્તકો વાંચ્યા જ કરે છે. તેનું માનવું હોય છે કે આખો અભ્યાસક્રમ સો ટકા મોઢે થઈ જાય, એક પણ ખૂણો બાકી ન રહે, પછી જ મોક ટેસ્ટ આપીશ કે પરીક્ષામાં બેસીશ. પરિણામ એ આવે છે કે તે ક્યારેય પેપર પૂરું લખી શકતો નથી. બીજી બાજુ, જે ઉમેદવાર સિત્તેર ટકા સિલેબસ પતી ગયા પછી સીધો ટેસ્ટ આપવા બેસી જાય છે, તે પોતાની ભૂલો જોઈને સુધારી લે છે અને પહેલી-બીજી ટ્રાયમાં પાસ થઈ જાય છે.

સો ટકા તૈયારી એ ભ્રમ છે; સિત્તેર ટકા પર મેદાનમાં ઊતરી જવું એ સાહસ છે.