← મુખપૃષ્ઠ · ગુજરાત અને સંસ્કૃતિ

જેમની જીભ ક્યારેય થાકતી નથી

૨૯ મે ૨૦૨૬નિબંધ

**English Title: The Ones Who Never Stop Talking**
**ગુજરાતી શીર્ષક: જેમની જીભ ક્યારેય થાકતી નથી**

---

બોલવું એ માણસનો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે. પણ કેટલાક લોકો આ અધિકારનો એટલો ઉપયોગ કરે છે કે બાકીનાને જીવવાનો અધિકાર ન રહે.

તમે ક્યારેય એવી વ્યક્તિ જોઈ છે જે સવારે ઊઠીને પહેલાં બ્રશ કરે છે કે પહેલાં બોલવાનું શરૂ કરે છે — એ નક્કી કરવું મુશ્કેલ હોય? ચા પીતાં પીતાં, ભાત ખાતાં ખાતાં, સૂતાં સૂતાં — બસ, શબ્દો. અવિરત, અખૂટ, અનંત શબ્દો. જાણે ઈશ્વરે એમને જીભ નહીં, પણ એક ન બંધ થતો નળ આપ્યો હોય.

આ લોકો કોઈ ખાસ ગ્રહ પરથી આવ્યા નથી. આ આપણી વચ્ચે જ છે. ઓફિસમાં, ઘરમાં, સગાઈ-લગ્નમાં, ટ્રેનમાં — ખાસ કરીને ટ્રેનમાં, જ્યાં ભાગવાનો કોઈ રસ્તો નથી.

---

**🔬 Real but Weird Facts:**

- સંશોધન કહે છે કે સરેરાશ માણસ દિવસમાં ૧૬,૦૦૦ શબ્દો બોલે છે — પણ "વધુ બોલનારા" ૩૦,૦૦૦ ઉપર પહોંચી જાય છે. એટલે કે તેઓ બે જણની ભાગીદારીમાં એકલા પૂરી ભાગ ભજવે છે.
- મનોવિજ્ઞાન કહે છે કે વધુ બોલવું ઘણીવાર "અસ્વીકારના ભય"માંથી જન્મે છે — બોલ્યા ન રહ્યા તો ભૂલાઈ જઈશ, એ ડર.
- એક અભ્યાસ મુજબ, વધારે પડતું બોલનારા ૮૦% લોકો પોતે "સારા શ્રોતા" હોવાનું માને છે.

---

**આ ટેવ ક્યાંથી આવે છે?**

નાનપણમાં ઘરમાં કોઈ સાંભળતું નહોતું. મમ્મી રસોઈ કરતી, પપ્પા છાપું વાંચતા, ભાઈ-બહેન મોબાઈલ પર. તો ધ્યાન ખેંચવા બોળ-બૂમ. ધ્યાન મળ્યું — "ઓહ, બોલ્યા ત્યારે સૌ ફર્યા!" — આ શીખ જિંદગીભર ટકી ગઈ. બોલ = ઓળખ. ચૂપ = અદૃશ્ય.

ક્યારેક ઘરમાં ઘોંઘાટ ઘણો હોય. દરેક જણ બોલે, કોઈ ન સાંભળે. ત્યારે બાળક શીખે છે — "જોર જોરથી, વારંવાર, ઝડપથી બોલ — નહીં તો તારો નંબર ન આવે." આ ઘોઘા-ઘોઘી ઘરડપણ સુધી ચાલ્યા કરે.

કેટલાક માટે "બોલવું" એ ચિંતા ઓછી કરવાનો રસ્તો છે. ડર, ઉચાટ, એકલતા — આ બધું ભુલાઈ જાય જ્યારે જીભ ચાલતી હોય. ચૂપ રહ્યા ત્યારે વિચારો ધસી આવે — ને વિચારો ઘણીવાર ડરામણા હોય.

---

**હિન્દુ ધર્મ શું કહે છે?**

હિન્દુ ધર્મ "વાક્" — એટલે વાણીને — દેવી સ્વરૂપ ગણે છે. સરસ્વતી વાણીની અધિષ્ઠાત્રી છે. પણ ત્યાં "મૌન"ને પણ ઊંચો દરજ્જો છે. ભગવદ્ ગીતામાં કૃષ્ણ કહે છે — "અનુદ્વેગકરં વાક્યં" — એટલે કે જે વાણી બીજાને ઉદ્વેગ ન કરે, સત્ય, પ્રિય અને હિતકર હોય — તે જ બોલવી જોઈએ.

ઋષિઓ "મૌન-વ્રત" કરતા — ફક્ત ધ્યાન ખાતર નહીં, પણ એ જાણવા કે "મારા શબ્દો ઊર્જા છે — અને ઊર્જા વ્યર્થ ન વપરાય." પ્રાણ-ઊર્જા — "પ્રાણ" — વ્યર્થ વાણીથી ક્ષીણ થાય છે. આ છે ગૂઢ — esoteric — કારણ: જ્યારે આપણે બિનજરૂરી બોલ્યા કરીએ ત્યારે આપણી સૂક્ષ્મ ઊર્જા ઓછી થાય છે, ને ભીતર ખાલીપો વધે છે.

---

**ઇસ્લામ શું કહે છે?**

કુર'આન અને હદીસ — બંને "ઝુબાન" — જીભ — ની કડક જવાબદારી સ્થાપે છે. હઝરત મુહમ્મદ (સ.અ.વ.) એ ફરમાવ્યું: "જે ઈશ્વર અને ક્યામત પર ઈમાન રાખે, તે ભલું બોલે — અથવા ચૂપ રહે."

ઇસ્લામમાં "ગીબત" — એટલે ગેરહાજર વ્યક્તિ વિષે વ્યર્થ બોલવું — ઘોર પાપ ગણાય. "ફઝૂલ બાત" — બિનજરૂરી વાત — ઈમાન ઓછો કરે છે, એવી ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ઇસ્લામ "ઝિક્ર" — ઈશ્વરના નામ-સ્મરણ — ને શ્રેષ્ઠ ઉક્તિ ગણે છે. ફ઼ઝૂલ ગફ઼ ઘણો ઊઠાવ ન કરે, ઈમાનદાર ઓછો ઊઠાવ ઉઠાવે.

---

**ખ્રિસ્તી ધર્મ શું કહે છે?**

બાઇબલ — ખાસ કરીને "Proverbs" — ઘણી વ્યંગ્યપૂર્ણ ચેતવણી આપે છે. Proverbs ૧૦:૧૯ — "Where words are many, sin is not absent; but he who holds his tongue is wise." — "ઘણા શબ્દો જ્યાં, ત્યાં ભૂલ ચૂક પણ ઘણી." James ૧:૧૯ — "Everyone should be quick to listen, slow to speak." — ઝડપથી સાંભળો, ધીમેથી બોલો.

ખ્રિસ્તી મઠ-પ્રણાલીઓ — Monasteries — માં "Grand Silence" પળાય. ફ્રાન્સિસ ઑફ ઍસિસી જ્યારે ઈશ્વરની નજીક ગયા ત્યારે ઓછું બોલ્યા, વધુ સાંભળ્યા. "God speaks in silence" — ઈશ્વર ચૂપ્પીમાં બોલે છે — આ ખ્રિસ્તી ગૂઢ શિક્ષણ છે.

---

**Esoteric — ગૂઢ — કારણ:**

ત્રણ ધર્મ, ત્રણ ભાષા — પણ ગૂઢ સ્તર પર સૌ એક જ ગાય છે: "વાણી ઊર્જા છે." જ્યારે આ ઊર્જા અવ્યવસ્થિત — unc ontrolled — વહે, ત્યારે:

- "Throat Chakra" — વિશુદ્ધ ચક્ર — અસંતુલિત થાય
- ભૌતિક શરીરમાં — ગળામાં,甲状腺 — thyroid — ની ગડબડ
- ભીતર ચૂપ ન રહી શક્નારા ઘણીવાર ભૂતકાળ — trauma — ના ઘા ધરાવે છે
- "Verbal diarrhea" — medically — anxiety, ADHD, trauma response — ત્રણેનું ગૂઢ ઉત્પ — origin — છે: "ભૂલાઈ જઈશ" — "I will cease to exist if I stop."

---

**ટેવ ક્યારે ખ્યાલ આવે?**

ક્યારેય નહીં — જ્યાં સુધી સામેવાળો ઊઠીને ન ચાલ્યો જાય. ત્યારે "કેમ ગયો?" — ત્યારે ન સમજે. "અરે, ફોન આવ્યો હશે." — એ ઉઠ્યો ફોન ન હતો, ફોન — ઑક્સિજન માટે ઊઠ્યો.

---

**બહાર કઈ રીતે આવવું?**

- **પહેલી ટ્રીક:** "શું આ જરૂરી છે?" — બોલ્યા પહેલાં ત્રણ સેકન્ડ ઊભા. ત્રણ સેકન્ડ — ઘણા વિચારો ત્યાં જ ઓગળી જશે.
- **બીજી ટ્રીક:** "Journaling" — જે જીભ પર આવે, તે ડાયરીમાં. ઓછો ઉઠાવ, ઓછો ભાર.
- **ત્રીજી ટ્રીક:** "Deep Listening Practice" — ૫ મિનિટ — ફક્ત સામેવાળું સાંભળો. ટ્રડ ન ઉઠાવો. ન્યાય ન કરો. ફક્ત સાંભળો. — ભારે ટ્રેનિંગ.
- **ચોથી ટ્રીક:** "Moun-Sadhana" — ધર્મ ગમે તે હોય — અઠવાડિયે એક વાર, અર્ધો કલાક, ફક્ત ચૂપ. ભૂખ લાગ્યા જેટલો ઉઠાવ — ત્યારે ખ્યાલ આવે: "મેં ગઈ કાલ ઘણું ખૂંટ્યયું."

---

ખૂબ બોલનારો ક્યારેક ઊંડો ઘવાયેલો — deeply wounded — માણસ હોય, ક્યારેક ઘણો ઉત્સાહી. ક્યારેક ડરેલો, ક્યારેક પ્રેમ ઢોળવા ઉતાવળો. શબ્દ પ્રેમ — ક્ષણ ઉઠાવ — ક્ષણ ત્યાગ — ક્ષણ મૌન — ત્રણ ભળ્યા ત્યારે ઈશ્વર.

ચૂપ રહો — ત્યારે ઈશ્વર, ત્રણ ધર્મ, ને ચક્ર — ત્રણ ભળ્યા.

---

**Parag Ratanpara**

*If you like it, please share it.*

---

#TalkativePeople #SilenceIsGolden #SocialSatire #GujaratiEssay

#ગુજરાતી_નિબંધ #બોલ્યા_વગર_ન_ચાલે #ભારતીય_સમાજ #વ્યંગ_લેખ

આત્મચિંતનગુજરાતલેખનઆધ્યાત્મિકતા
← પહેલો લેખવૉટ્સએપ નિર્વાણ: ભારતનો ડિજિટલ મોક્ષઆગલો લેખ →ન્યાયનો ધંધો – જ્યાં સત્ય વકીલની ફી પછી આવે છે