જીવન અને ખુમારી
શૂન્ય પાલનપુરી અને અન્ય કવિઓની શૈલીમાં રચિત:
---
**જીવન અને ખુમારી:**
૧.
હાર માની લેવી એ તો આદત નથી મારી,
ઠોકરોમાંથી જ શીખી છે ચાલવાની કારી.
૨.
તોફાનો સામે ઝૂકવું એ રીત નથી મારી,
દીવો બનીને બળવું એ પ્રીત છે અમારી.
૩.
પડી જવાથી કંઈ રસ્તો ખૂટી જતો નથી,
ઊભા થવાની હિંમત જ મંઝિલ સુધી જતી.
૪.
અંધારું ગમે તેટલું ઘેરું હોય તોપણ,
એક દીવાની જ્યોત આખું જગ ઉજાળી દે.
૫.
મુશ્કેલીઓને ઓળખું છું નામથી બધી,
એણે જ શીખવાડ્યું મને જીવવાનું સઘળું.
---
**પ્રેમ અને વિરહ:**
૬.
તારી યાદમાં રાત આખી વીતી ગઈ,
ચાંદની પણ આજ મારી સાથે રહી ગઈ.
૭.
મળવાની આશા એ જ તો જીવન છે મારું,
વિરહની રાત પછી સવાર થવાની.
૮.
તારા વિના આ શ્વાસ પણ ભારે લાગે છે,
દિલની ધડકન પણ હવે બેકાર લાગે છે.
૯.
એક નજર તારી અને બદલાઈ ગયું જીવન,
પ્રેમની આ આગમાં ભસ્મ થયું તન.
૧૦.
તું નથી તો ચાંદની પણ ધૂંધળી લાગે,
ફૂલોની ખુશબૂ પણ હવે ફિક્કી લાગે.
---
**દર્દ અને ધીરજ:**
૧૧.
દર્દને ઓળખું છું હું બહુ નજીકથી,
એ જ તો શીખવે છે જીવવાની રીત મને.
૧૨.
ઘાવ ભરાય છે ધીમે ધીમે સમય સાથે,
પણ દર્દની યાદ તો સદા રહે છે સાથે.
૧૩.
આંસુઓમાં પણ એક તાકાત હોય છે,
ધોઈ નાખે છે એ બધાં જખમ હૈયાના.
૧૪.
પીડાને પાળી છે મેં જતનથી બહુ,
એ જ તો મારી સાચી ઓળખ બની ગઈ.
૧૫.
રડવું એ નબળાઈ નથી, શક્તિ છે મારી,
આંખોમાં ભીનાશ જ તો જીવનની સફળતા.
---
**મૃત્યુ અને અમરત્વ:**
૧૬.
મોત કેરી ધમકીથી ડરવાનું શું છે?
જીવ્યા છીએ ત્યાં સુધી તો જીવવાનું છે.
૧૭.
કબર પર ફૂલો ઊગશે કાલે જરૂર,
જીવનની યાદ એ જ તો અમર રહેશે.
૧૮.
મરણ તો એક મુસાફરી છે નવી,
ક્યાં ખબર છે શું મળશે એ પેલે પાર?
૧૯.
શ્વાસ ખૂટે તો શું થયું, શબ્દો તો રહેશે,
ગઝલોમાં જીવતો રહીશ સદીઓ સુધી.
૨૦.
મોત સામે હસીને ઊભો છું આજે,
જીવનની સઘળી લડાઈ જીતીને આવ્યો.
---
**તકદીર અને પુરુષાર્થ:**
૨૧.
હાથની રેખા બદલવી એ તો રમત છે,
મહેનત કરો તો નસીબ પણ બદલાય છે.
૨૨.
ભાગ્ય લખનાર કોઈ બીજું નથી,
કર્મ કરો તો કિસ્મત પણ સાથ આપે.
૨૩.
તારાઓની ચાલ પર ચાલનારા ઘણા,
પોતાની ચાલ ચાલે એ વિરલા છે.
૨૪.
નસીબને દોષ દેવો સહેલો છે બહુ,
પુરુષાર્થ કરવો એ તો અઘરું લાગે.
૨૫.
રેખાઓ બદલાય છે મુઠ્ઠી વાળતાં,
સંકલ્પની શક્તિ સામે તકદીર હારે.
---
**સમાજ અને માનવતા:**
૨૬.
ધર્મના નામે ઝઘડો કરનારા ઘણા,
માનવતાનો ધર્મ સમજે એ ક્યાં છે?
૨૭.
જાતિ-પાતિના ભેદ મનુષ્યે રચ્યા,
ઈશ્વરે તો બધાને સરખા બનાવ્યા.
૨૮.
મંદિર-મસ્જિદની દીવાલો તોડી નાખો,
ઈશ્વર તો વસે છે દરેક હૈયામાં.
૨૯.
નફરતની આગમાં બળે છે આખું જગ,
પ્રેમનું પાણી છાંટો તો ઠંડક થાય.
૩૦.
ગરીબ-અમીરનો ભેદ છે માત્ર પૈસાનો,
દિલની અમીરાત તો બધામાં સરખી.
---
**સ્વ-શોધ અને અસ્તિત્વ:**
૩૧.
શૂન્યમાંથી આવ્યો છું ને શૂન્યમાં જવાનું,
વચ્ચેની સફર એ જ તો જીવન છે મારું.
૩૨.
પોતાને ઓળખવો એ સૌથી મોટી શોધ,
બહાર ભટકવાથી શું મળવાનું છે?
૩૩.
અરીસામાં જોઉં છું તો અજાણ્યો દેખાય,
પોતાને શોધવા નીકળ્યો છું વર્ષોથી.
૩૪.
હું કોણ છું એ પ્રશ્નનો જવાબ ક્યાં છે?
શોધતો ફરું છું પણ મળતો નથી.
૩૫.
અંદર ડોકિયું કર્યું તો દેખાયું સઘળું,
બ્રહ્માંડ આખું વસે છે આ નાના હૈયામાં.
---
**પ્રકૃતિ અને જીવન:**
૩૬.
ઝરણું નાનું છે પણ સાગર સુધી પહોંચે,
મહેનત કરો તો મંઝિલ પણ મળે.
૩૭.
પાનખર પછી વસંત આવે જ છે,
દુઃખ પછી સુખ પણ આવશે જરૂર.
૩૮.
વૃક્ષ જેવું જીવન હોય તો સારું,
બીજાને છાંયો આપે ને ફળ પણ આપે.
૩૯.
સૂરજ ડૂબે છે પણ ફરી ઊગે છે,
હાર માનવી એ તો સૂરજની રીત નથી.
૪૦.
ફૂલ ખીલે છે કાંટાઓ વચ્ચે પણ,
મુશ્કેલીઓમાં પણ હસવું શીખો.
---
**શાયરી અને કળા:**
૪૧.
ગઝલ લખવી એ તો દર્દ વહેંચવાનું છે,
શબ્દોમાં ઢાળવું છે હૈયાનું દર્દ.
૪૨.
શેર લખતાં લખતાં રાત વીતી ગઈ,
કાગળ પર આંસુ ને શાહીનાં ટપકાં.
૪૩.
શબ્દો મારા જીવે છે મારા પછી પણ,
ગઝલ એ જ તો અમરત્વ છે મારું.
૪૪.
કલમમાંથી નીકળે છે લોહી આજે,
દર્દ એટલું ઊંડું છે કે શાહી ઓછી પડે.
૪૫.
મીરાં-કબીરની પરંપરા ચાલુ છે,
શબ્દોમાં ઈશ્વર વસે છે આજે પણ.
---
**આશા અને વિશ્વાસ:**
૪૬.
અંધારી રાતમાં પણ તારા ચમકે છે,
આશાનો દીવો ક્યારેય બુઝાતો નથી.
૪૭.
તૂટેલા સપનાંઓના ટુકડા વીણી લો,
નવું સપનું ઘડવાનો સમય આવ્યો.
૪૮.
નિરાશામાં ડૂબવું એ રીત નથી,
તરવું શીખો તો સમંદર પણ પાર થાય.
૪૯.
કાલ શું થશે એની ચિંતા છોડો,
આજને જીવો તો જીવન સફળ થાય.
૫૦.
શ્વાસ ચાલે છે ત્યાં સુધી આશા રાખો,
જીવન એક ચમત્કાર છે, માણી લો.
---
*આ શેર શૂન્ય પાલનપુરી, મરીઝ, ઘાયલ અને અન્ય મહાન ગુજરાતી ગઝલકારોની પરંપરામાં રચાયેલા છે - ખુમારી, દર્દ, પ્રેમ અને જીવનદર્શનના સૂરો સાથે.*