બુદ્ધુઓનું જ્ઞાન: ચિપોલા જીની ડાયરીમાંથી

લેખક: પરાગ રતનપરા

નમસ્તે મિત્રો! આજે હું તમને મહાન વિચારક Cipolla જીના વિચારો ગુજરાતી style માં સમજાવવા જા રહ્યો છું. તો चलो શરू કરીએ!

"દુનિયામાં મૂરખ લોકોની સંખ્યા હંમેશા આપણા અંદાજ કરતાં વધારે હોય છે."
અરે યાર, કાલે જ મારા સોસાયટીમાં એક uncle ને જુઓ - PhD holder છે, પણ WhatsApp forward ને research paper સમજીને આખી સોસાયટીમાં share કરી દીધું! મેસેજમાં લખ્યું હતું કે "आज रात को मंगल ग्रह चांद जितना बड़ा दिखेगा!" અને પછી આખી સોસાયટી ટેરેસ પર!

"મૂરખ વ્યક્તિ એ છે જે બીજાને અને પોતાને પણ નુકસાન પહોંચાડે."
જેમ કે મારા cousin ભાઈ છે, startup શરૂ કર્યું - "Smart Tea Vending Machine". મશીન એવું બનાવ્યું કે ચા બનાવતી વખતે પાણી ઉકાળવાનું skip કરે! કહે છે - "Time બચશે yaar!" હવે ના ધંધો ચાલ્યો, ના પેટ!

"બુદ્ધિશાળી લોકો હંમેશા મૂરખોની નુકસાન પહોંચાડવાની ક્ષમતાને underestimate કરે છે."
આપણા પાડોશી Sharma uncle, IIM માંથી retired છે. એમને એક "investment scheme" માં પૈસા મૂક્યા - "Triple return in 3 months!" હવે કહે છે - "मैंने सोचा था इतना stupid कोई कैसे हो सकता है!"

"ચોર કરતાં મૂરખ વધારે ખતરનાક હોય છે."
મારા એક friend છે - દુકાનમાં CCTV લગાવ્યા, anti-theft system મૂક્યો, પણ Facebook પર પોતાના shop ના password ની photo share કરી દીધી! કારણ? "Style માં લાગતું હતું यार!"

"મૂરખતા કોઈ પણ વ્યક્તિમાં હોઈ શકે છે - એ PhD holder હોય કે પાનવાળો."
જેમ કે અમારા સોસાયટીના secretary साहब - MBA છે, પણ સોસાયટીનું budget એવી રીતે બનાવ્યું કે maintenance ના પૈસા party ના budget માં ગયા! કહે છે - "Festival spirit जीवंत रखनी थी!"

"જ્યારે મૂરખતા અને power એક થાય છે, ત્યારે નુકસાન exponential થાય છે."
અમારી કંપનીમાં એક નવા manager આવ્યા - પહેલા decision માં જ કહ્યું - "આજથી બધા એક જ રંગની pen વાપરશે, કારણકે એનાથી unity આવશે!" અરે भाई, પેન થી unity? વાह!

"મૂરખ લોકોને પોતાની મૂરખતાનો અહેસાસ નથી હોતો."
જેમ કે મારો પાડોશી - રોજ સવારે 4 વાગ્યે ભજન વગાડે, પછી કહે - "मैं तो सबका भला कर रहा हूं!" અરે भाई, ભલું કરવું છે કે ભલા થવા દેવું નથી?

"બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિ પણ ક્યારેક મૂરખતા કરી શકે છે."
હા, હું પણ! કાલે જ meeting માં presentation શરૂ કર્યું, પછી ધ્યાન આવ્યું કે laptop ના charge વગર presentation કેવી રીતે ચાલશે? Boss કહે - "वाह! क्या प्रेजेंटेशन था!"

અંતમાં, યાદ રાખો મિત્રો - મૂરખતા એક universal constant છે, જેની probability કોઈ પણ સમયે, કોઈ પણ વ્યક્તિમાં positive હોઈ શકે છે! તો આપણે શું કરવું જોઈએ? હસવું જોઈએ, શીખવું જોઈએ, અને કદાચ થોડું રડવું પણ જોઈએ!

- પરાગ રતનપરા

P.S.: જો આ લેખ ગમ્યો હોય તો WhatsApp પર forward કરજો (જોકે એ પણ એક પ્રકારની મૂરખતા જ છે!), અને જો ના ગમ્યો હોય તો comments માં ટીકા કરવાનું ભૂલતા નહીં! કારણકે - "Criticism बिना Progress अधूरी है, यार!"