ભાવિક, મારા ભાણેજ

ભાવિક, મારા ભાણેજ
*(ભૈલુ મામાના હૈયેથી)*

ભાવિક, મારા ભાણેજ, સાંભળ- આ મામો કહે છે વાત,
તારા નામની માળા જપતાં, વીતે છે દિન-રાત.

યાદ છે તને? એ રેસકોર્સની સવાર, ને તું નાનકડો,
મારી આંગળી પકડી દોડે, જાણે ફૂલનો કણ ઊડતો;
ઘોડાઓ દોડે મેદાનમાં, ને તું દોડે મારી પાછળ,
તારી કિલકારી સાંભળી, મારું હૈયું થાતું ઝરમર.

તું પૂછતો- "મામા, આ ઘોડો કેમ આટલો દોડે?"
હું હસતો, ગાલ ખેંચતો, કહેતો- "તારા જેવો જ, ભોળે!"
તારી એ આંખોમાં દુનિયા આખીનો વિસ્મય ભરેલો,
ભાવિક, એ ક્ષણો જ મારા જીવનનો સાચો ખજાનો ખરેલો.

પછી એક રાત- તું તાવમાં તપતો, શ્વાસ થાતો ભારે,
તારી મા રડતી, બાપુ વ્યાકુળ, ને હું બેઠો'તો દ્વારે;
મારા ખોળામાં મૂક્યો તને, માથે મૂક્યો ભીનો રૂમાલ,
તું બબડતો ઊંઘમાં- "મામા…" ને મારી આંખ થાતી લાલ.

આખી રાત જાગ્યો, ભાણેજ, એક પળ આંખ ન મીંચી,
તારા કપાળે હાથ રાખી, મેં ઈશ્વર પાસે ભીખ માગી;
"લે મારા વર્ષો, આપ એને, બસ આ બાળક સાજો થાય,"
તું જાગ્યો સવારે હસતો, ને મારો જીવ પાછો આવ્યો ત્યાંય.

ભાવિક, તું જાણે છે? મારે સંતાન નહોતું કોઈ,
પણ તું આવ્યો ઘરમાં- ને ખોટ બધી થઈ ગઈ ધોઈ;
તું ભાણેજ નહીં, મારો દીકરો, મારા હૈયાનો ટુકડો,
તારા હાસ્યમાં મેં જોયો'તો, મારા જીવનનો સૂરજ ઊગતો.

આજ તું મોટો થયો, દુનિયા ફરે છે તારા પગ નીચે,
પણ આ મામો હજુ બેઠો છે, એ જ રેસકોર્સની પાસે;
ક્યારેક આવજે, ભાણેજ, ફરી પકડજે મારી આંગળી,
ઘોડા તો ક્યારના ગયા, પણ યાદો હજુ દોડે અંગળી.

ને જ્યારે હું ન હોઉં, ભાવિક, જ્યારે માત્ર નામ રહું,
ત્યારે રેસકોર્સ પાસેથી પસાર થાજે, એક ક્ષણ થોભજે ત્યાં;
પવનમાં સંભળાશે અવાજ- "ભાવિક, બેટા, ગભરા મા!"
એ હું જ હોઈશ, મારા ભાણેજ, હજુ રાખું છું તારો હાથ ઝાલ્યા.

---

મામાના મુખે કહેવાયેલી આ વાત- બાળપણની યાદો, બીમારીની એ રાત, અને અંતે મામાનું શાશ્વત વ્હાલ. ભૈલુ મામા-ભાવિક ભાણેજનો આ સંબંધ સાચે જ સ્વર્ગીય છે. 🙏