ભારત: એમ પણ બને

ભારત: એમ પણ બને

આ દેશમાં શું ન બને? પુલ બંધાય તે પહેલાં ઉદ્ઘાટન થઈ જાય — એમ પણ બને. નેતા ભાષણમાં ગરીબી હટાવવાનો સંકલ્પ લે અને બીજે દિવસે પોતાનો બંગલો બે માળ ઊંચો કરે — એમ પણ બને. પાંચ વર્ષે એક વાર પ્રજા રાજા બને અને બાકીનાં ચાર વર્ષ સાડત્રીસ માસ ને દસ દિવસ રાજાનો કચરો વાળે — એમ પણ બને.

ટ્રાફિક સિગ્નલ લાલ હોય, કોઈ ન ઊભું રહે; લીલું થાય, ત્યારે પાછળવાળો હૉર્ન મારે — એમ પણ બને. ગટરનું ઢાંકણું ગાયબ થાય અને એ ગાયબીની તપાસ માટેની સમિતિ બને, એ સમિતિના રિપૉર્ટની તપાસ માટેની બીજી સમિતિ બને, ને છેવટે કોઈ માણસ ગટરમાં પડે ત્યારે કહેવાય કે "બેદરકારી હતી" — એમ પણ બને.

બારમું ધોરણ પાસ કરનારો છોકરો ઇજનેર બને, કૉલ સેન્ટરમાં ગ્રાહકને "સર" કહે, ને એનો બાપ ગામડે ખેતરમાં "જય શ્રી કૃષ્ણ" બોલીને બળદ હાંકે — એમ પણ બને. ગાય માતા હોય, રસ્તા વચ્ચે પોદળો કરે, ને કોઈ માતા સામે કંઈ ન બોલે — એમ પણ બને.

લગ્નમાં દસ લાખનો ખર્ચ થાય ને દહેજ ઓછું પડે; દીકરી પિયર પાછી આવે ત્યારે માબાપ કહે "જરા સમજાવી લે, બેટા" — એમ પણ બને. પાડોશી મંદિરમાં દાન કરે ને ઘરે કામવાળીને બેસો રૂપિયા ઓછા આપે — એમ પણ બને. કોઈ ભક્ત ભગવાનને સોનાનો મુગટ ચડાવે ને બહાર ભિખારીને ગાળ આપે — એમ પણ બને.

કવિ સાચું બોલે તો કેદ થાય, ખોટું બોલે તો પુરસ્કાર મળે — એમ પણ બને. ટીવી ઍન્કર નવ વાગ્યે દેશ બચાવે, દસ વાગ્યે જાહેરખબરમાં ટૂથપેસ્ટ વેચે — એમ પણ બને. વૉટ્સઍપ યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસ ભણાવાય ને ડિગ્રી ફૉરવર્ડ બટનથી મળે — એમ પણ બને.

રસ્તે પડેલા ખાડામાં વરસાદનું પાણી ભરાય, એમાં ત્રણ વર્ષનો છોકરો ડૂબે, ને નગરપાલિકા કહે "આ અમારો વિસ્તાર નથી" — એમ પણ બને. હૉસ્પિટલમાં ઑક્સિજન ખૂટે, મંત્રીજી કહે "બધું નૉર્મલ છે", ને બીજે દિવસે છાપામાં છપાય "નવી હૉસ્પિટલનું ભૂમિપૂજન" — એમ પણ બને.

સ્વચ્છ ભારતનું બોર્ડ હોય, એની નીચે જ થૂંકના લાલ ડાઘા હોય — એમ પણ બને. "બેટી બચાઓ"ના પોસ્ટર નીચે જ સોનોગ્રાફી સેન્ટરની ગુપ્ત જાહેરાત થાય — એમ પણ બને. પંદરમી ઑગસ્ટે ધ્વજ ફરકાવાય, સોળમીએ એ જ ધ્વજ રસ્તા પર પગ નીચે કચડાય — એમ પણ બને.

કોઈ સંત આશ્રમ ખોલે, ભક્તો કરોડોનો ચઢાવો ચઢાવે, સંત જેલ જાય, ભક્તો કહે "બાપુને ફસાવ્યા છે" — એમ પણ બને. ક્રિકેટની મેચ હારી જઈએ ને ટીવી તૂટે, જીતી જઈએ ને ફટાકડાં ફૂટે, બંને કિસ્સામાં પાડોશી પોલીસ બોલાવે — એમ પણ બને.

છતાં, મિત્રો, છતાં — આ જ દેશમાં કોઈ રિક્ષાવાળો તમારું ભૂલેલું પાકીટ પાછું આપવા દસ કિલોમીટર દોડે, કોઈ અજાણ્યો માણસ ટ્રેનમાં તમારી થાળીમાંથી રોટલી ભાંગીને ખાય ને બદલામાં આખું જીવન મિત્રતા આપે, કોઈ ગરીબ મા પોતાનું છેલ્લું બિસ્કિટ ભિખારીના બાળકને આપી દે — એમ પણ બને.

એટલે જ તો કહું છું, સાહેબ — આ દેશને સમજવો અશક્ય છે, છોડવો અસહ્ય છે, ને પ્રેમ કર્યા વગર રહેવાય નહીં. એમ પણ બને. અહીં બધું જ બને — એમ પણ બને.