આધુનિક યુગનું મહાભારત

માણસની મનોવૃત્તિઓની મહાકથા એટલે કે આધુનિક યુગનું મહાભારત! અરે ભાઈ, આપણે બધા જ નાટકના કલાકારો છીએ, જીવનના રંગમંચ પર નાચતા-કूदતા પूતળા.

હવે જુઓ આ "ઓબ્ઝર્વેશન"ની મહાન કળા! દરેક વ્યક્તિ એક જાસૂસ બની ગયો છે, સૂક્ષ્મ ઇશારાઓને પકડવા માટે તલપાપડ. કોઈની આંખનું પલકારું, કોઈનો હાથનો ધબકારો - બધું જ આપણા "બિહેવિયર એનાલિસિસ"નો વિષય બની ગયો છે!

અને આ "કર્યોસિટી" તો જુઓ! જાણે કે દરેક માણસ શેરલોક હોમ્સનો અવતાર! દરેક વ્યક્તિની બોડી લેંગ્વેજને વાંચવાની ધૂન સવાર થઈ છે. ખુલ્લા મનથી સમજવાને બદલે, આપણે તો "પેટર્ન"ની જાળમાં ફસાઈ ગયા છીએ.

"પોસ્ચર એન્ડ પોઝિશનિંગ"નું આ નવું શાસ્ત્ર! કોઈ ખુરશી પર બેઠું છે કે તરત જ આપણા મગજમાં "એનાલિસિસ મોડ" ચાલુ! ક્રોસ્ડ આર્મ્સ એટલે ડિફેન્સિવ, ઓપન પોસ્ચર એટલે કોન્ફિડન્ટ - અરે ભાઈ, માણસને માણસ તરીકે જોવાનું ભूલી ગયા!

અને આ "સાયકોલોજી ઓફ કમ્યુનિકેશન"! ટોન, પિચ, સાયલન્સ - બધાનું વૈજ્ઞાનિક પૃથક્કરણ! જાણે કે દરેક શબ્દ એક પરમાણુ હોય અને આપણે ન્યૂક્લિયર સાયન્ટિસ્ટ! મિરરિંગ અને રેપોર્ટ બિલ્ડિંગની આ નવી ટેકનોલોજી, જાણે કે માણસાઈનું નવું સોફ્ટવેર!

"ઇમોશનલ ક્યૂઝ" અને "મેનિપ્યુલેશન"ની આ રમત! એન્ઝાયટીના સાઇન્સ શોધવા, કોન્ફિડન્સના ઇન્ડિકેટર્સ માપવા - આપણે તો માણસને એક લેબોરેટરી એક્સપેરિમેન્ટ બનાવી દીધો છે!

અને છેલ્લે આ "પ્રેક્ટિકલ એપ્લિકેશન્સ"! પર્સનલ રિલેશનશિપ્સથી માંડીને વર્કપ્લેસ ડાયનેમિક્સ સુધી, દરેક જગ્યાએ આપણે "પીપલ રીડિંગ"ના મહાન વિદ્વાન! સોશિયલ સિચ્યુએશન્સમાં "એનાલિટિકલ અપ્રોચ" અને કોન્ફ્લિક્ટ રેઝોલ્યુશનમાં "સાયન્ટિફિક મેથડ"!

પણ યાદ રાખો, "કોમન પિટફોલ્સ" માં ના પડતા! ઓવરઇન્ટરપ્રેટેશન અને પ્રોજેક્ટિંગ બાયસિસ - આ બધી જ નવી બીમારીઓ છે આધુનિક યુગની!

છેવટે તો એટલું જ કહેવું છે કે - આ બધી "થિયરી" અને "પ્રેક્ટિસ"ની વચ્ચે, આપણે માણસને માણસ તરીકે જોવાનું ભूલી ના જઈએ! કારણ કે છેવટે તો આપણે સૌ માણસ છીએ, કોઈ સોશિયલ સાયન્સ પ્રોજેક્ટ નહીં!