ટોપ ફાઈવ ઈમેઈલ નિયમ
મોટી કંપનીઓ માહિતીના અભાવે નહીં, પણ સાચી માહિતી ઉપર સુધી પહોંચતી અટકી જાય ત્યારે મરે છે. બાબુશાહીની સૌથી મોટી બીમારી એ છે કે નીચે જમીન પર શું સડી રહ્યું છે તેની ખબર ટોચ પર બેઠેલા બોસને મહિનાઓ પછી પડે છે. વચ્ચે બેઠેલા મિડલ મેનેજરો ખરાબ સમાચારને પોલિશ કરીને ગુલાબી બનાવી દે છે. આ બીમારીનો સીધો અને ક્રૂર ઇલાજ છે: સંસ્થાના દરેક સ્તરના માણસને પોતાની સૌથી મહત્ત્વની પાંચ બાબતો સીધી સર્વોચ્ચ નેતાને લખવા દેવી. કોઈ લાંબા રિપોર્ટ નહીં, કોઈ ફોર્મેટિંગ નહીં, બસ પાંચ સ્પષ્ટ મુદ્દા.
આ પદ્ધતિ એનવીડિયા કંપનીના સ્થાપક જેન્સન હુઆંગે જાણીતી બનાવી. લેખક ટે કિમના પુસ્તકમાં આ મેનેજમેન્ટ સ્ટાઇલની વિગતવાર વાત આવે છે. હુઆંગ પોતાના કર્મચારીઓને નિયમિતપણે તેમના પાંચ સૌથી મોટા મુદ્દા કે પ્રાથમિકતાઓ સીધા ઈમેઈલ કરવા કહે છે. આમાં હોદ્દાની કોઈ મર્યાદા નથી હોતી. સીઈઓ પોતે રોજ રાત્રે આ ઈમેઈલ વાંચે છે. આ કોઈ ફરિયાદ પેટી નથી. આ વ્યવસ્થા કંપનીના છેલ્લા છેડે ઊભેલા એન્જિનિયરની આંખથી આખી કંપનીને જોવાની બારી છે.
આનું અસલ મહત્વ સત્તાના પિરામિડને સપાટ કરવામાં છે. જ્યારે મિડલ મેનેજરને ખબર હોય કે તેનો જૂનિયર સીધો બોસને સાચો હિસાબ મોકલી શકે છે, ત્યારે જૂઠું બોલવાનું કે કામ અટકાવવાનું જોખમ કોઈ લેતું નથી. કોર્પોરેટ જગતમાં સત્ય મોટે ભાગે પાવર પોઇન્ટ પ્રેઝન્ટેશનના સ્લાઇડ શોમાં દબાઈને મરી જાય છે. પાંચ સીધી લીટીઓ એ સત્યને જીવતું રાખે છે.
આ વાત સમજવા કોઈ સિલિકોન વેલી જવાની જરૂર નથી. આપણી સહકારી દૂધ ડેરીની વ્યવસ્થા જુઓ. ચેરમેન સાહેબ ગાંધીનગરમાં એસી ચેમ્બરમાં બેઠા હોય અને ગામડાના દૂધ મંડળી કેન્દ્ર પર ફેટ માપવાનું મશીન ખોટું રીડિંગ આપતું હોય. જો છેવાડાનો દૂધ ભરવા આવતો ખેડૂત રોજ સાંજે મંડળીના વોટ્સએપ ગ્રૂપમાં સીધા ત્રણથી પાંચ મુદ્દા નોંધાવી શકે—કે આજે કયા મશીને દગો દીધો અને કયા દૂધમાં પાણી પકડાયું—તો વચેટિયાઓની દુકાનો એક દિવસમાં બંધ થઈ જાય. માહિતી જેટલી ઝડપથી તળિયેથી ટોચ પર પહોંચે, સંસ્થા એટલી જ જીવતી રહે છે.
સત્તા હંમેશા પડદા પાછળ છુપાય છે, પણ કંપનીનું ભવિષ્ય માત્ર પાંચ ખુલ્લી લીટીઓમાં નક્કી થઈ જાય છે.