ન કરવાના કામોની યાદી

માણસ પોતાની જાતને છેતરવામાં પાવરધો છે. સવારે ઊઠીને ડાયરીમાં દસ કામોની લાંબી યાદી બનાવી લેશે. સાંજે એમાંથી બે સાવ સહેલાં કામ પતાવીને જાતે જ પોતાની પીઠ થાબડશે. આ ભ્રમ છે. સાચી તાકાત શું કરવું એ નક્કી કરવામાં નથી, શું બિલકુલ નથી કરવાનું એ નક્કી કરવામાં છે. આ વિચાર વ્યવસાય અને જીવનશૈલીના લેખકોએ લોકપ્રિય બનાવ્યો. એનું સીધું ગણિત છે: જે કામ તમારો સમય ચૂસી લે છે અને શૂન્ય પરિણામ આપે છે, એના પર કાયમી ચોકડી મારો.

આપણે આખી જિંદગી 'ટુ-ડૂ લિસ્ટ' બનાવતા રહ્યા છીએ. એ યાદી ક્યારેય પૂરી થતી નથી, માત્ર ચિંતા વધારે છે. મહાન રોકાણકાર ચાર્લી મંગર કહેતા કે સમસ્યાને ઊંધી કરીને જુઓ. સફળ થવા માટે કઈ બાબતો તમને બરબાદ કરી શકે છે, પહેલાં એનાથી બચો. ન કરવાના કામોની સ્પષ્ટ યાદી તમારી ઊર્જા બચાવે છે. એ તમને નકામા વિકલ્પો વચ્ચે અટવાતા રોકે છે. ના પાડવી એ અહંકાર નથી, શિસ્ત છે.

આપણા દેશના સામાજિક કે ધાર્મિક ઉત્સવો જુઓ. કોઈ સોસાયટીમાં ગણેશોત્સવ કે નવરાત્રિનું આયોજન થાય ત્યારે કમિટીના ઉત્સાહી સભ્યોની યાદી અનંત હોય છે. સેલ્ફી પોઇન્ટ બનાવવો છે, ડીજે વાળા સાથે માથાકૂટ કરવી છે, પાંચ જાતના પાસ છાપવા છે. પરિણામે મુખ્ય પૂજા કે આરતી વખતે બધા થાકીને લોથપોથ થઈ ગયા હોય. બજેટ ખોરવાઈ જાય અને ઝઘડા થાય.

સમજુ પ્રમુખ પહેલી મીટિંગમાં જ નિયમ બનાવી દે છે. કોઈ સેલિબ્રિટી મહેમાનને બોલાવવા પાછળ દોડાદોડ નહીં થાય. રાત્રે બાર વાગ્યા પછી લાઉડસ્પીકર નહીં વાગે. ચંદા માટે કોઈના ઘરે ત્રણ વાર ધક્કા નહીં ખવાય. આ ન કરવાના નિર્ણયોને લીધે ઉત્સવ શાંતિથી પતી જાય છે. જે માણસ કચરો સાફ કરવાનું શીખી જાય છે, એના ટેબલ પર અસલી ફાઇલ આપોઆપ દેખાવા લાગે છે.

શું કરવું એ તો કોઈ પણ મૂરખ નક્કી કરી શકે, શું છોડવું એ નક્કી કરવા માટે મગજમાં લોખંડ જોઈએ છે.