ટેકનિકલ સર્ફિંગ

દરિયાના મોજાં પર લાકડાના પાટિયા સાથે સંતુલન સાધવું એ કળા છે. મોજું ક્યારે ઊંચું થશે અને ક્યારે તૂટી પડશે, એ તમારા હાથમાં નથી હોતું. સર્ફર માત્ર એટલું કરી શકે કે પોતાના પગનું વજન બદલીને મોજાની દિશા પકડે. આ જ વિચાર જ્યારે ઓફિસ અને બિઝનેસમાં વપરાય છે, ત્યારે તેને ટેકનિકલ સર્ફિંગ કહેવાય છે. કોઈ ચોક્કસ ચિંતકે આ શબ્દ સિક્કાની જેમ પાડી આપ્યો નથી. પણ આધુનિક કોર્પોરેટ જીવનમાં આ વૃત્તિ રોજ જોવા મળે છે. ટેકનોલોજીની દુનિયામાં દર છ મહિને એક નવું મોજું ઊછળે છે, અને માણસો સ્થિર જમીન શોધવાને બદલે માત્ર એ મોજાં પર તરતા રહેવાની હોશિયારી કેળવે છે.

આ મોડેલની ખરી તકલીફ સપાટી પર રહી જવાની છે. સર્ફર દરિયામાં ઊંડો ઊતરીને મોતી શોધી શકતો નથી. એ માત્ર સપાટી પર સ્કીમિંગ કરે છે. નવી ટેકનિક આવે એટલે એના શબ્દો શીખી લેવા, થોડી પરિભાષા ગોખી મારવી અને પોતાની જાતને પ્રવાહ સાથે વહેતી રાખવી. જે માણસ માત્ર ટેકનિકલ સર્ફિંગ કરે છે, એ કોઈપણ એક વિષયનો ઊંડો કારીગર ક્યારેય બની શકતો નથી. એ મોજાં બદલાય તેમ પોતાની દિશા બદલતો રહે છે. અંતે થાક લાગે છે અને હાથમાં કશું નક્કર બચતું નથી.

આપણે ત્યાં બેંગલુરુ કે અમદાવાદની આઈટી કંપનીઓમાં આ દ્રશ્ય સામાન્ય છે. ધારો કે પરેશભાઈ એક પ્રોજેક્ટ મેનેજર છે. પાંચ વર્ષ પહેલાં એ કહેતા કે બ્લોકચેન વગર દુનિયા નહીં ચાલે. બે વર્ષ પછી એમના સ્ટેટસમાં ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ ચમકવા લાગ્યું. ગયા વર્ષે એ વેબ-૩ ના સેમિનાર ભરતા હતા અને આજે એ સવાર-સાંજ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની વાતો કરે છે. પરેશભાઈએ આમાંથી એકપણ ટેકનોલોજીમાં અંદર ઊતરીને કોડિંગ કે મૂળભૂત કામ નથી કર્યું. એમનું કામ માત્ર મેનેજમેન્ટની મીટિંગોમાં નવા શબ્દો ફેંકવાનું અને પોતાની ખુરશી બચાવવાનું છે. આ શુદ્ધ સર્ફિંગ છે.

કંપનીઓ માટે આ રમત નુકસાનકારક સાબિત થાય છે. જ્યારે આખો સ્ટાફ માત્ર નવા ટ્રેન્ડ્સ પર સર્ફિંગ કરતો હોય, ત્યારે મૂળ પ્રોડક્ટનો પાયો પોચો રહી જાય છે. ગ્રાહકને ચમકતા શબ્દો નથી જોઈતા, કામ કરતી વ્યવસ્થા જોઈએ છે. મોજાં પર સવારી કરવી સહેલી છે, પણ જમીન ખોદીને પાયો નાખવો અઘરો છે. જે માણસ ઊંડાણપૂર્વક શીખવાની મહેનત ટાળે છે, એ આખી જિંદગી માત્ર ટેકનોલોજીની સપાટી પર ફીણ વચ્ચે સરકતો રહે છે.

મોજાં ગમે તેટલાં ઊંચા હોય, સર્ફર આખરે કિનારે આવીને ખાલી હાથે જ ઊભો રહે છે.