રોક સ્ટાર્સ નો રોક સ્ટાર્સ
ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળો માણસ સામેવાળાની અસલિયત પાંચ મિનિટમાં માપી લે છે. સાધારણ લોકો રેઝ્યૂમેના ફોન્ટ અને ડિગ્રીઓનાં કાગળિયાં જોવામાં અટવાયેલા રહે છે, જ્યારે ખરો કાબેલ માણસ માત્ર આંખ અને દાનત જોઈને પરખી લે છે કે સામે ઊભેલો ખેલાડી કયા સ્તરનો છે. સિલિકોન વેલીમાં આ સિદ્ધાંત જાણીતો બન્યો કે પ્રથમ કક્ષાના લોકો હંમેશાં પ્રથમ કક્ષાના સાથીઓને જ ઓળખી કાઢે છે અને સાથે રાખે છે. ઊતરતી કક્ષાના લોકો પોતાની અસલામતી છુપાવવા નબળા સાથીઓ શોધે છે, જેથી એમની પોતાની ખુરશી સલામત રહે.
આ વિચાર સ્ટીવ જોબ્સે વારંવાર દોહરાવેલા એક સત્યમાંથી લોકપ્રિય થયો છે કે જો તમે ટોચના પ્રતિભાશાળી માણસને નોકરી પર રાખો, તો એ પોતાના જેવા જ અસાધારણ માણસોને ખેંચી લાવશે. નબળો મેનેજર ક્યારેય પોતાના કરતાં હોંશિયાર માણસને ટીમમાં નહીં લાવે. ઉત્કૃષ્ટતા એકબીજાને સુંઘીને ઓળખી લે છે. કળાકાર કળાકારને ઓળખે, લુચ્ચો લુચ્ચાને ઓળખે અને માસ્ટર બીજા માસ્ટરની હાજરી પારખી જાય.
આનો સાચો પ્રભાવ સંગઠનોના પતનમાં દેખાય છે. જ્યારે કોઈ સિસ્ટમમાં સરેરાશ માણસ બોસ બને છે, ત્યારે સંસ્થાની સરેરાશ બુદ્ધિ તળિયે બેસવા માંડે છે. તે પોતાની નબળાઈ ઢાંકવા ત્રીજા દરજ્જાના ખુશામતિયા માણસોની ફોજ ઊભી કરે છે. પરિણામે, મૂળ રોક સ્ટાર કંટાળીને નીકળી જાય છે. સારા માણસોને ઓળખવા માટે તમારી પોતાની અંદર પણ કંઈક દમદાર હોવું જરૂરી છે.
આપણી સરકારી બાબુશાહીનું દ્રશ્ય જુઓ. સચિવાલયમાં કાગળોના ઢગલા વચ્ચે સેંકડો બાબુઓ પેન ઘસતા હોય, જેમાં મોટા ભાગના માત્ર નિયમોની ફાઈલો ફેંદીને જવાબદારી ટાળવામાં ઉસ્તાદ હોય છે. પણ એ જ આખી વ્યવસ્થામાં કોઈ એક કલેક્ટર કે સચિવ એવો પહોંચેલો હોય જે કાયદાની આંટીઘૂંટી ઓળંગીને પરિણામ લાવી બતાવે. આવો ખાં બાબુ જ્યારે તાલુકા પંચાયતના કોઈ ખૂણે બેઠેલા તલાટી કે નાયબ મામલતદારને જુએ, ત્યારે તરત સમજી જાય છે કે આ આખી કચેરીમાં કામનો માણસ આ એક જ છે. એ કોઈ જાતના ઇન્ટરવ્યૂ વગર એને મહત્વના પ્રોજેક્ટની જવાબદારી સોંપી દે છે.
નબળા માણસોની ભીડમાં માત્ર સરેરાશ ટકી શકે છે; અસલી ખેલાડીને શોધવા માટે તમારી આંખમાં પણ એ જ પારખ હોવી જોઈએ.