રાઈટ-ઓફ સિદ્ધાંત

બગડેલા દિવસ પાછળ આખો અઠવાડિયું હોમી દેવું એ નરી મૂર્ખામી છે. માણસ કોઈ ભૂલ કરે અથવા ધંધામાં ધાર્યા વગરનો ફટકો પડે, ત્યારે એનો આખો દિવસ એ આઘાતને ચાવવામાં જ ખર્ચાઈ જાય છે. રાઈટ-ઓફ સિદ્ધાંત કહે છે: જ્યારે કોઈ ચોક્કસ સમય, પ્રોજેક્ટ કે સોદો હાથમાંથી જતો રહે, ત્યારે એને ખાતાવહીની જેમ તરત ખોટમાં માંડી વાળો. એ સમય હવે પાછો આવવાનો નથી. જે ગયું તેને માનસિક રીતે શૂન્ય ગણી લો, જેથી આગળનો સમય બચી શકે.

આ વિચાર વ્યવસાયિક લેખન અને ઉત્પાદકતાના વર્તુળોમાંથી આવ્યો છે. કોર્પોરેટ જગતમાં હિસાબકિતાબ સાફ કરવા માટે નુકસાનીને ચોપડેથી કાઢી નાખવામાં આવે છે. આ જ ગણિત મગજના વિચારો પર લાગુ પડે છે. અટવાયેલા રૂપિયા કરતાં અટવાયેલું મન વધારે મોંઘું પડે છે. માણસ જ્યારે ગુમાવેલા કલાકોનો શોક પાળે છે, ત્યારે તે આવનારી તકોની પણ હત્યા કરે છે.

સુરતના કાપડ બજારમાં આ સિદ્ધાંત લોહીમાં વણાયેલો છે. ધારો કે રીંગરોડના એક વેપારીએ કોઈ પેઢીને ૫૦ લાખનો માલ મોકલ્યો. સામેની પાર્ટી ઉઠી ગઈ કે ઉઠમણું જાહેર કર્યું. કાચો વેપારી માથા કૂટીને, રોદણાં રડીને આખી સીઝન બરબાદ કરી નાખશે. પણ જૂનો ઘાઘ વેપારી શાંતિથી ચોપડામાં લાલ પેન ફેરવી દેશે. એ પેલા ૫૦ લાખને તરત રાઈટ-ઓફ કરશે. એ જાણે છે કે જો એ ડૂબેલા નાણાં પાછળ દોડશે તો આગામી લગ્નગાળાની ૫ કરોડની ઘરાકી ચૂકી જશે.

જીવનમાં પણ આ જ નિયમ ચાલે છે. સવારની પહેલી બે કલાક કોઈ નકામી ચર્ચામાં બગડી જાય, તો સાંજ સુધી મોઢું ચડાવીને બેસવાનો કોઈ અર્થ નથી. નુકસાનની એક સીમા નક્કી કરો. જે પળ બગડી ગઈ તેને કચરાટોપલીમાં નાખો. બચેલી ઘડીઓમાંથી નવો નફો કમાવો. ચોપડા ચોખ્ખા રાખવા કરતાં મગજ ખાલી રાખવું વધારે ફાયદાકારક છે.

ડૂબી ગયેલી હોડીમાંથી પાણી ઉલેચવા કરતાં, કિનારે પડેલું બીજું વહાણ પકડી લેવું એ જ સાચી હોશિયારી છે.