પ્રિહેબ ટ્રેનિંગ

હાડકું તૂટે પછી પ્લાસ્ટર બંધાય અને સ્નાયુ ખેંચાય પછી કસરત શરૂ થાય, આ જૂની પદ્ધતિ છે. દુનિયા આને રિહેબિલિટેશન કહે છે. પણ નુકસાન થાય તે પહેલાં જ શરીરને એટલું મજબૂત કરી લેવું કે આંચકો સહન થઈ જાય, એ વિચાર એટલે પ્રિહેબ ટ્રેનિંગ. સ્પોર્ટ્સ મેડિસિન અને ફિઝિયોથેરાપીમાંથી આવેલો આ શબ્દ કોઈ એક વ્યક્તિએ ઘડ્યો નથી. રમતવીરો ઈજા પામ્યા વિના લાંબી કારકિર્દી ખેંચી શકે તે માટે આ કસરતો શોધાઈ હતી. સર્જરી કરાવવાની હોય તોપણ દર્દીને અગાઉથી અમુક સ્નાયુઓ મજબૂત કરાવવામાં આવે છે, જેથી ઓપરેશન પછીનો રિકવરી સમય અડધો થઈ જાય.

આ મોડેલ માત્ર ઘૂંટણ કે ખભા પૂરતું મર્યાદિત નથી. આ જિંદગી જીવવાની એક આક્રમક પૂર્વતૈયારી છે. મોટા ભાગના લોકો આગ લાગે ત્યારે કૂવો ખોદવા બેસે છે. કટોકટી આવે ત્યારે જ હોશ સંભાળે છે. પ્રિહેબનું ગણિત સાવ ઊલટું છે. સંકટ આવવાનું છે એ હકીકત સ્વીકારીને, અત્યારથી જ સંરક્ષણ દીવાલ ચણી લેવી. શરીર હોય કે નાણાં, અસંતુલન પહેલેથી સુધારી લો તો આંચકો પછડાટમાં ફેરવાતો નથી.

આપણા મધ્યમવર્ગીય પરિવારોની લોન અને ઈએમઆઈની સંસ્કૃતિ જુઓ. હિતેશભાઈ નવો ફ્લેટ ખરીદે છે અને પગારના અડધા રૂપિયા સીધા હોમ લોનના હપ્તામાં બંધાઈ જાય છે. કોઈ આકસ્મિક બીમારી આવી, નોકરીમાં કાપ આવ્યો કે ધંધામાં મંદી આવી, એટલે આખો સંસાર ધ્રૂજી ઊઠે છે. પછી ક્રેડિટ કાર્ડ પર પર્સનલ લોન લેવી પડે છે અને વ્યાજના ચક્રવ્યૂહમાં ડૂબવું પડે છે. આ રિહેબ છે, જે હંમેશાં મોંઘું અને દર્દનાક નીવડે છે.

સમજુ માણસ લોન લેતાં પહેલાં પ્રિહેબ કરે છે. તે ઈએમઆઈ શરૂ કરતા પહેલાં છ મહિનાના ખર્ચ જેટલું ઈમરજન્સી ફંડ અલગ રાખે છે. જરૂરી ટર્મ ઇન્શ્યોરન્સ અને મેડિક્લેમની ચાદર ઓઢી લે છે. જીવનશૈલીના બિનજરૂરી ખર્ચા પર અગાઉથી કાપ મૂકીને બજેટના સાંધા મજબૂત કરી લે છે. જ્યારે આર્થિક આંચકો આવે છે, ત્યારે તેની કરોડરજ્જુ તૂટતી નથી. તે સહેલાઈથી ઝટકો પચાવી જાય છે.

દર્દ થયા પછી દવા શોધવી એ લાચારી છે, ઘા પડતાં પહેલાં કવચ પહેરી લેવું એ તાકાત છે.