પાવર લીડ

તમે સવારે કોઈને મળો અને પહેલું વાક્ય શું બોલો છો? 'બહુ ગરમી છે આજે', 'ટ્રાફિકમાં કલાક બગડ્યો' કે પછી 'શેરબજાર પાછું તૂટ્યું'? મોટા ભાગના લોકો પોતાની વાતચીતની શરૂઆત કોઈ ફરિયાદથી, મુશ્કેલીથી કે નકારાત્મક વિગતોથી કરે છે. આ એક સામાન્ય સામાજિક બીમારી છે. પાવર લીડનો સીધો સિદ્ધાંત છે: કોઈપણ સંવાદની શરૂઆત સકારાત્મક, ઊર્જાવાન અને સાર્થક વાક્યથી કરવી. તમારી પહેલી થોડી સેકન્ડો નક્કી કરે છે કે આખી ચર્ચા કઈ દિશામાં જશે.

આ વિચાર જાણીતા સંશોધક અને પત્રકાર મિશેલ ગીલાને પોતાના પુસ્તક 'બ્રોડકાસ્ટિંગ હેપીનેસ'માં રજૂ કર્યો હતો. એમણે પોઝિટિવ સાયકોલોજીના પ્રયોગો દ્વારા બતાવ્યું કે વાતચીતની શરૂઆત જે ટોનથી થાય છે, સામી વ્યક્તિનું મગજ તે જ ફ્રિક્વન્સી પર સેટ થઈ જાય છે. જો તમે શરૂઆતમાં જ તાણ કે નિરાશા ફેંકશો, તો સામેની વ્યક્તિ અજાગ્રતપણે ડિફેન્સિવ બની જશે. તેનાથી વિપરીત, એક ઊર્જાવાન આરંભ સામેવાળાના મગજમાં સહકાર અને ઉત્સાહની કેમિસ્ટ્રી ચાલુ કરી દે છે.

આ વાત કોઈ મોટિવેશનલ પ્રવચન નથી, વ્યવહારુ સાયકોલોજી છે. માનસિકતા ચેપી હોય છે. બેઠકોમાં, ઈમેઇલ્સમાં કે ફોન કોલ્સમાં લોકો અજાણતાં જ વાતાવરણ ભારે કરી મૂકે છે. લીડરશિપનો અર્થ એ નથી કે સમસ્યાઓ છુપાવવી. પણ સમસ્યાની ચર્ચા કરતાં પહેલાં માનસિક સ્થિતિ મજબૂત કરવી જરૂરી છે. જ્યારે તમે સકારાત્મક લીડ લો છો, ત્યારે સામી વ્યક્તિનું મગજ સમસ્યાના ઉકેલ તરફ ઝડપથી વિચારી શકે છે.

ભારતના કોર્પોરેટ જગતની કોઈ બ્રાન્ડ-માર્કેટિંગ મીટિંગ જુઓ. ત્રિમાસિક પરિણામો નબળાં આવ્યા હોય ત્યારે સીઈઓ પ્રવેશતાની સાથે જ બોલે: 'આ વખતે બધા ટાર્ગેટ ચૂકી ગયા છીએ, પરિસ્થિતિ ખરાબ છે.' આખી ટીમ સુન્ન થઈ જાય છે, ડિફેન્સ શરૂ થાય છે અને એકબીજા પર દોષારોપણ ચાલુ થાય છે. તેની સામે જો એ શરૂઆત કરે: 'આ ક્વાર્ટરમાં આપણે નવા સેગમેન્ટમાં ક્લાયન્ટ્સ મેળવ્યા છે, હવે એ ગતિનો ઉપયોગ કરીને જૂનું નુકસાન કેવી રીતે ભરપાઈ કરવું એ જોઈએ.' પરિણામ તદ્દન બદલાઈ જાય છે. વાત એ જ છે, પણ પહેલું વાક્ય રમતના નિયમો બદલી નાખે છે.

સંવાદની શરૂઆતમાં તમે જે ચિનગારી ફેંકો છો, તે નક્કી કરે છે કે આગ લાગશે કે અજવાળું થશે.