પ્લેગ્રાઉન્ડ ઝોન

રસ્તા પર જ્યારે બગીચો કે બાળકોનું રમતનું મેદાન આવે, ત્યારે ટ્રાફિકના નિયમો બદલાઈ જાય છે. ગાડીની ગતિ પર સીધો બ્રેક લગાવવો પડે છે. ત્યાં તમે સામાન્ય ઝડપે દોડી શકતા નથી, કારણ કે અચાનક કોઈ પણ બાળક રસ્તા પર દોડી આવી શકે છે. આ શબ્દ કોઈ મોટા અર્થશાસ્ત્રીએ ઘડેલો નથી, પણ ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપનમાંથી આવેલો એક સાદો નિયમ છે. વિચાર એટલો જ છે: જ્યાં અણધાર્યું જોખમ વધારે હોય, ત્યાં તમારી ગતિ જાતે જ ધીમી કરી દેવી પડે. હાઇવેની ઝડપ સોસાયટીના ગેટ પાસે ન ચાલે.

આધુનિક જીવનમાં આપણી સૌથી મોટી મુશ્કેલી એ છે કે આપણે બધી જગ્યાએ એક જ સ્પીડમાં ગાડી ચલાવવા માંગીએ છીએ. શેરબજાર હોય, કરિયર હોય કે ઘરનું બજેટ હોય. આપણે ભૂલી જઈએ છીએ કે અમુક જગ્યાઓ અસ્થિર હોય છે. ત્યાં ગતિ નહિ, સતર્કતા કામ આવે છે. પ્લેગ્રાઉન્ડ ઝોનનો સિદ્ધાંત આપણને યાદ અપાવે છે કે જ્યારે પણ અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિ આવે, ત્યારે પગ એક્સિલરેટર પરથી હટાવીને બ્રેક પેડલ તરફ લઈ જવો પડે. આ ડરપોક હોવાની નિશાની નથી, પણ અકસ્માત ટાળવાની સાદી સમજ છે.

બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સની દુનિયામાં આ નિયમ જીવન બચાવી શકે છે. ધારો કે નવીનભાઈ પ્રાઇવેટ નોકરી કરે છે અને માથે મોંઘી કાર અને ફ્લેટની બે મોટી લોન ચાલે છે. દર મહિને કમાણીનો મોટો હિસ્સો ઈએમઆઈમાં કપાઈ જાય છે. અચાનક ઓફિસમાં છટણીની વાતો શરૂ થાય છે અથવા પરિવારમાં કોઈ બીમાર પડે છે. આ નવીનભાઈ માટે જીવનનો પ્લેગ્રાઉન્ડ ઝોન છે. અહીં તેમણે વધુ જોખમી રોકાણો કે નવી લોન લેવાની લાલચ છોડીને ખર્ચની ઝડપ તાત્કાલિક ઘટાડવી પડે. કટોકટીના ફંડ તરફ ધ્યાન આપવું પડે.

લોકો ભૂલ ત્યાં કરે છે જ્યાં તેઓ સંકટના સંકેતો છતાં ફૂલ સ્પીડમાં ગાડી દોડાવતા રહે છે. ક્રેડિટ કાર્ડના બિલ પર મિનિમમ ડ્યુ ભરીને મોજ કરવી એ રમતના મેદાન પાસે સો કિલોમીટરની ઝડપે કાર ચલાવવા જેવી મૂર્ખામી છે. અણધારી આફત ક્યારે સામે આવી જશે તે કહી શકાતું નથી. જ્યારે આર્થિક કે પારિવારિક જમીન લપસણી હોય, ત્યારે સૌથી બહાદુરીભર્યું કામ ધીમા પડવાનું છે.

જે માણસ રમતના મેદાન પાસે બ્રેક મારતા નથી શીખતો, એ છેવટે હોસ્પિટલના આઈસીયુ ઝોનમાં જ ઊભો રહે છે.