ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા લોકો

કેટલાક લોકો માત્ર કામ નથી કરતા, આખી વ્યવસ્થાનો ભાર એકલા ખભા પર ઉઠાવી લે છે. આ કોઈ જાદુ નથી, માનસિક ક્ષમતાનો મામલો છે. મેનેજમેન્ટ અને નેતૃત્વની ભાષામાં આ વર્ગને 'હાઈ કેપેસિટી પીપલ' કહેવાય છે. આ શબ્દ કોઈ એક ચોક્કસ પુસ્તકમાંથી નથી આવ્યો, પણ કોર્પોરેટ જગતના અનુભવોમાંથી ઘડાયો છે. આવા માણસો પાસે માનસિક બેન્ડવિડ્થ, ઊર્જા અને કામ પૂરું કરવાની ભૂખ સામાન્ય સરેરાશ કરતાં બમણી હોય છે. એ મુશ્કેલીઓથી ગભરાઈને બેસી નથી જતા, રસ્તો કાઢે છે.

દરેક સંસ્થા કે જૂથમાં ૮૦ ટકા લોકો માત્ર સૂચનાઓ પાળે છે. દસ ટકા લોકો કામ ટાળે છે. બાકીના દસ ટકા એવા હોય છે જેમના વગર ગાડી એક ડગલું પણ આગળ ન વધે. ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતી વ્યક્તિ માત્ર પોતાની જવાબદારી પૂરતી મર્યાદિત નથી રહેતી. તે આખા વાતાવરણનું ધોરણ ઊંચું લાવે છે. સામાન્ય કર્મચારી જ્યાં બે કામ પત્યા પછી થાકીને આરામ શોધે, ત્યાં આ માણસ ત્રીજું કામ હાથમાં લઈને બેસી જાય છે. તેને માઈક્રોમેનેજમેન્ટની જરૂર નથી હોતી.

આ વાત સમજવા માટે પરિવારની યાત્રા જુઓ. ચારધામની યાત્રા હોય કે યુરોપની પંદર દિવસની ટૂર, કુટુંબના પંદર સભ્યો ભેગા થાય એટલે અંધાધૂંધી સર્જાય. ટિકિટના કન્ફર્મેશનથી લઈને હોટલના ચેક-ઈન સુધી, દરેક મોરચે કોઈ એક માણસ અડિખમ ઊભો હોય છે. ધારો કે કિરીટભાઈ. એ સવારે પાંચ વાગ્યે ઊઠીને સામાન ગોઠવે, વૃદ્ધોની દવા સંભાળે, ડ્રાઈવર સાથે રકઝક કરે અને સાંજે હિસાબ પણ ચૂકતે કરે. બાકીના બધા માત્ર પ્રવાસી હોય છે, કિરીટભાઈ એકલા એન્જિન હોય છે. આ જ ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતો માણસ છે.

આવા લોકો જોખમ વગરના નથી હોતા. એમની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે સંસ્થાઓ એમનું શોષણ કરી નાખે છે. જે કામ કરે છે, તેના પર જ વધારે બોજ લાદવામાં આવે છે. છેવટે આવા માણસો બળીને ખાખ થઈ જાય છે. જો તમે એવા માણસ છો, તો તમારી ક્ષમતા જેટલી જ તમારી સીમાઓ પણ સ્પષ્ટ રાખવી પડશે.

જે માણસ વધુ વજન ઊંચકી શકે છે, દુનિયા આખો પથ્થર એના માથે જ મૂકી દે છે.