કેમકોર્ડર પદ્ધતિ

કોઈને નવું કામ શીખવવું એ આખી દુનિયામાં સૌથી કંટાળાજનક બાબત છે. મોટાભાગના સાહેબો ફાઈલો ફેંકે છે અથવા લાંબા ભાષણો આપે છે. પછી ફરિયાદ કરે છે કે સામેવાળો બરાબર કામ કરતો નથી. કેમકોર્ડર પદ્ધતિ આ આખી પળોજણનો સીધો અને ક્રૂર ઇલાજ છે. જ્યારે તમે કોઈ નિયમિત કામ કરતા હોવ, ત્યારે માત્ર કેમેરો ચાલુ કરીને જાતે જ રેકોર્ડ કરી લો. મોટેથી બોલતા જાઓ કે તમે શું કરી રહ્યા છો, ક્યાં ક્લિક કર્યું અને કયો નિર્ણય કેમ લીધો. એ વીડિયો તમારા સાથીદારને સોંપી દો. સૂચનાઓ લખવા બેસવાનો સમય બચી જશે અને કોઈ બહાનું પણ નહીં ચાલે.

આ વિચાર ઉદ્યોગસાહસિક ડૅન માર્ટેલે ૨૦૨૩માં આવેલા પોતાના પુસ્તક 'બાય બેક યોર ટાઇમ'માં વ્યવસ્થિત રીતે રજૂ કર્યો હતો. એમનો તર્ક સ્પષ્ટ હતો: જો તમારે તમારો કિંમતી સમય પાછો મેળવવો હોય, તો નિયમિત કામો બીજાને સોંપતા શીખવું પડશે. લોકો મોંઘી માર્ગદર્શિકાઓ અને નિયમપુસ્તકો બનાવવામાં મહિનાઓ બગાડે છે, જે કોઈ વાંચતું નથી. જૂના જમાનાના કેમકોર્ડરની જેમ સીધું સ્ક્રીન રેકોર્ડિંગ કે શૂટિંગ કરી લો. સામેવાળો માણસ એ જોઈને પોતાની રીતે આખી પ્રક્રિયાનું દસ્તાવેજીકરણ તૈયાર કરી લેશે.

આ વાત રમતમાં બહુ ઝડપથી સાચી સાબિત થાય છે. હરિયાણાના ભિવાનીમાં બોક્સિંગ શીખવતો કોઈ કોચ નવા છોકરાને પંચ મારવાનું માત્ર મોઢેથી સમજાવે તો છોકરો ક્યારેય નેશનલ સુધી નહીં પહોંચે. કોચ પોતે રિંગમાં ઉતરીને ફૂટવર્ક કરે છે, સામે કેમેરો ગોઠવે છે અને એક-એક હિલચાલ રેકોર્ડ કરે છે. ક્યારે પગ વાળવો, ક્યાં વજન શિફ્ટ કરવું તે બોલતો જાય છે. શૂટિંગ કે તીરંદાજીમાં પણ શરીરના ખૂણા અને શ્વાસની લય શબ્દોમાં નથી પકડાતી, તે લેન્સમાં પકડાય છે. વીડિયો જોઈને શીખનારો ખેલાડી પોતાની ભૂલો પણ એ જ ફૂટેજ સાથે સરખાવી શકે છે.

આપણે ત્યાં ઓફિસોમાં મોટા બાબુઓ જ્ઞાન છુપાવીને બેસી રહે છે જેથી એમની ખુરશી સચવાય. નવી પેઢીને શીખવવા માટે કોઈ પાસે ધીરજ નથી. કેમકોર્ડર પદ્ધતિ આ અહંકારનો છેદ ઉડાડે છે. આ પદ્ધતિ આળસુ મેનેજરો માટે નથી, પણ એવા લોકો માટે છે જેમને રોજેરોજ એકનું એક કામ વારંવાર શીખવવાનો કંટાળો આવે છે. જ્ઞાનને મગજમાંથી કાઢીને વીડિયોમાં ઉતારી દો, પછી બીજાને કામ સોંપીને પોતાના મોટા લક્ષ્ય તરફ આગળ વધો.

જે કામ તમે કેમેરા સામે બોલીને સમજાવી નથી શકતા, એ કામ ખરેખર તમને પોતાને પણ આવડતું નથી.