બોસ્ટન બ્રિક્સ કથા

કોઈ એક જ ઈંટ આખી ઇમારત ઊભી નથી કરતી, પણ એક નબળી ઈંટ સમગ્ર માળખું તોડી પાડી શકે છે. આ વિચાર બજાર અને બ્રાન્ડિંગના વ્યવહારુ જગતમાંથી આવે છે. આ ચોક્કસ નામ કયા પુસ્તકમાંથી આવ્યું તે સ્પષ્ટ નથી. પરંતુ બજારની દુનિયા આ વાર્તાને જૂના જમાનાથી અલગ-અલગ રૂપે કહેતી આવી છે. પાયાની એક સામાન્ય દેખાતી સામગ્રી કે વિગત સમગ્ર વિશાળ પ્રોજેક્ટનું ભાવિ નક્કી કરી નાખે છે.

ઘણી કંપનીઓ મોટી યોજનાઓ પાછળ કરોડો રૂપિયા ઉડાવી દે છે. ચમકતી જાહેરાતો, મોંઘા સીઈઓ અને કાચની ચમકતી ઓફિસો. પણ પાયાની એક નાની વિગત, એક સાદી ઈંટ જેવી ગુણવત્તા જો કાચી રહી ગઈ, તો આખો ખેલ ખતમ થઈ જાય છે. લોકો બહારનો રંગરોગાન જોઈને અંજાઈ જાય છે. આંતરિક મજબૂતીની તપાસ કોઈ કરતું નથી. જ્યારે દબાણ આવે છે ત્યારે મોટો મહેલ સેકન્ડોમાં ધસી પડે છે. ઉપરછલ્લો દેખાડો વાસ્તવિકતા સામે લાંબો ટકતો નથી.

આપણા દેશના બજારમાં આ રોજ જોવા મળે છે. ધારો કે એક નવી ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર બનાવતી દેશી કંપની ઊભી થાય છે. દેશભરમાં મોટા હોર્ડિંગ્સ લાગી જાય છે. સોશિયલ મીડિયા પર સેલિબ્રિટીઓ વખાણ કરે છે. પ્રી-બુકિંગમાં કરોડો રૂપિયા જમા થઈ જાય છે. બધું ભવ્ય લાગે છે. પણ સ્કૂટરની બેટરીમાં વપરાતો એક સાદો વાયર કે સેન્સર સસ્તી ગુણવત્તાનો છે. ઉનાળાની બપોરે બે ગાડીઓમાં આગ લાગે છે અને આખી બ્રાન્ડની આબરૂ ખાખ થઈ જાય છે. પાયાની ગુણવત્તા ગુમાવીને કરેલું માર્કેટિંગ આત્મઘાતી સાબિત થાય છે.

મોટી સફળતા હંમેશાં અદ્રશ્ય અને કંટાળાજનક વિગતો પર ટકેલી હોય છે. બ્રાન્ડનું નામ મોટું કરવા કરતાં પાયાનું ઉત્પાદન મજબૂત રાખવું વધારે અઘરું છે. જે કંપની કે માણસ પોતાની સાદી ઈંટોની ગુણવત્તા ચકાસવાનું ભૂલી જાય છે, તેનો મોટો મહેલ માત્ર સમયનો ભોગ બનવાની રાહ જોતો હોય છે.

ચમકદાર રંગરોગાનથી નબળી ઈંટો છૂપાતી નથી, માત્ર કડડભૂસ થવાનો તહેવાર મોડો થાય છે.