૧૦૦૦ દિવસનો મેરેથોન પડકાર

જાપાનના હિઈ પર્વત પર તેન્દાઈ સંપ્રદાયના બૌદ્ધ સાધુઓ રહે છે. તેઓ સદીઓથી એક અત્યંત કઠોર આધ્યાત્મિક સાધના કરે છે, જેને ‘કાઈહોગ્યો’ કહેવાય છે. સાત વર્ષના ગાળામાં તેમણે કુલ ૧૦૦૦ દિવસ સુધી દરરોજ પહાડોમાં ૩૦થી ૮૪ કિલોમીટર દોડવું કે ચાલવું પડે છે. આ પડકાર અધવચ્ચે છોડવાની કોઈ છૂટ નથી. કાં તો આખો પડકાર પૂરો કરો, અથવા પોતાનો જીવ આપી દો. આ માત્ર શરીરની કસરત નથી. આ અત્યંત આકરી માનસિક પ્રતિબદ્ધતાનો નમૂનો છે, જેને આધુનિક સેલ્ફ-હેલ્પ અને મેનેજમેન્ટની દુનિયામાં લાંબા ગાળાના અડગ સંકલ્પના પ્રતીક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આ વિચારનું મહત્વ તીવ્રતામાં નહીં, પણ અવિરત ચાલુ રહેવામાં છે. આપણી મુશ્કેલી એ છે કે આપણે પહેલા અઠવાડિયે અતિશય ઉત્સાહ બતાવીએ છીએ અને બીજા મહિને ગુમ થઈ જઈએ છીએ. મોટિવેશન એ સસ્તું ઈંધણ છે, જે બે દિવસમાં બળીને ખાખ થઈ જાય છે. ૧૦૦૦ દિવસનો નિયમ કહે છે કે જો કોઈ મોટો ધ્યેય સિદ્ધ કરવો હોય, તો ક્ષણિક જુસ્સો કામ નહીં આવે. રોજેરોજ હાજરી આપવી પડશે. ભલે વરસાદ પડે, પગમાં છાલાં પડે કે મૂડ ખરાબ હોય, તમારે નક્કી કરેલું અંતર કાપવું જ પડે.

આપણા ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ જગત તરફ નજર કરો. બેંગલુરુ કે ગુડગાંવમાં વીસ-બાવીસ વર્ષના છોકરાઓ કંપની ખોલે છે. પહેલા છ મહિના સુધી બધામાં ભારે જોશ હોય છે. અખબારોમાં ફોટા છપાય છે અને મોટી વાતો થાય છે. પણ જ્યારે નવું ફંડિંગ અટકી જાય, ગ્રાહકો ઘટવા લાગે અને સર્વર ઠપ થઈ જાય, ત્યારે અડધાથી વધુ સ્થાપકો મેદાન છોડી દે છે. તેઓ સ્પ્રિન્ટર છે, મેરેથોન દોડવીર નથી. સફળ એ જ સ્ટાર્ટઅપ થાય છે જે સતત ત્રણ વર્ષ એટલે કે અંદાજે ૧૦૦૦ દિવસ સુધી રોજેરોજ ખોટ, થાક અને અરાજકતા વચ્ચે પણ દરવાજા ખુલ્લા રાખે છે.

દુનિયામાં કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં અસાધારણ બનવું હોય તો સમય આપવો પડે છે. શોર્ટકટ શોધનારાઓ હંમેશા અધવચ્ચે ફસાઈ જાય છે. કોઈ પણ કળા, ધંધો કે કારકિર્દી પહેલા ત્રણ વર્ષ સુધી તમારી કસોટી લે છે. એ દિવસોમાં તમને કોઈ તાળીઓ આપનારું નથી મળવાનું. માત્ર તમારી પોતાની જાત સાથેની લડાઈ હોય છે. જે માણસ એ ૧૦૦૦ દિવસની કંટાળાજનક યાતના હસતા મોઢે સહન કરી લે છે, એને પછી કોઈ પરાજિત કરી શકતું નથી.

ઉત્સાહથી શરૂઆત હજારો લોકો કરે છે, પણ વિજય માત્ર એનો જ થાય છે જેણે કંટાળાને જીતવાની કળા શીખી લીધી છે.